Oyuncak Mekanik Güvenlik Testi — EN 71-1 / 2009/48/AT

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Nedir?

Oyuncakta mekanik güvenlik testi, EN 71-1 kapsamında yürütülen kapsamlı bir deney setidir. Ürün önce keskin kenar, sivri uç, sıkışma noktası ve erişilebilirlik açısından incelenir; ardından çekme, burma, düşürme, darbe ve basma deneyleriyle kullanımda parçalanıp parçalanmadığı denenir. Deney sonrası oluşan parçalar yeniden küçük parça ve keskinlik açısından değerlendirilir.

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Amacı

Amaç, oyuncağın öngörülebilir kullanım ve kötüye kullanım sırasında yaralanma veya boğulmaya yol açacak bir duruma gelmediğini doğrulamaktır. Bu deney seti 2009/48/AT kapsamındaki uygunluk değerlendirmesinin temelidir.

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Plastik ve ahşap oyuncaklar
Peluş ve bez oyuncaklar
Bebek oyuncakları ve çıngıraklar
Binilen oyuncaklar
Oyuncak setleri ve figürler

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OyuncakPerakendeTüketici ÜrünleriPlastik & Kauçuk

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi İçin İlgili Standartlar

TS EN 71-1 (oyuncak güvenliği — mekanik ve fiziksel özellikler)
TS EN 71-8 (ev içi kullanım için etkinlik oyuncakları)
TS EN 71-14 (ev içi kullanım için trambolinler)
ISO 8124-1 (uluslararası eşdeğer)
EN 71-1oyuncaklarda mekanik ve fiziksel özellikler Testi
EN 71-2oyuncaklarda yanabilirlik Testi
EN 71-3oyuncaklarda belirli elementlerin göçü Testi

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Koşulları

Yaş grubu: Üreticinin beyanına göre; 36 ay altı için ek şartlar
Ön koşullandırma: Standartta tanımlı düşürme, çekme ve burma deneyleri
Erişilebilirlik: Standartta tanımlı probe ile erişilebilir parça belirlenir

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Cihazı

Küçük parça silindiri
Keskin kenar ve sivri uç test cihazları
Çekme, burma ve basma deney düzenekleri
Düşürme ve darbe düzenekleri
Erişilebilirlik probe setleri

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi İçin Numune Gereksinimleri

Satışa sunulacak hâliyle, ambalajı ve kullanım kılavuzuyla birlikte numune
Deneyler tahribatlı olduğu için birden çok numune gerekir
Beyan edilen yaş grubu ve uyarılar bildirilmeli
Pil ve aksesuarlar ürünle birlikte gelmeli

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Süresi

Deney seti geniştir ve ürünün karmaşıklığına göre birkaç güne yayılır. Deney sonrası oluşan parçaların yeniden değerlendirilmesi de süreye dâhildir.

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Prosedürü

1Ürün ve ambalajı incelenir; yaş beyanı ve uyarılar kaydedilir.
2Erişilebilir parçalar probe ile belirlenir.
3Keskin kenar, sivri uç ve sıkışma noktası kontrolleri yapılır.
4Çekme, burma, basma, düşürme ve darbe deneyleri uygulanır.
5Deney sonrası oluşan parçalar küçük parça silindiriyle değerlendirilir.
6İp, kordon ve elastik uzunlukları ölçülür.

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Kabul Kriterleri

EN 71-1, her madde için ayrı şart tanımlar; hepsinin sağlanması gerekir. Deney sonrasında erişilebilir keskin kenar veya sivri uç oluşmamalı, 36 ay altı ürünlerde küçük parça açığa çıkmamalıdır. Deney, üreticinin beyan ettiği yaş grubuna göre yapılır. 36 aydan küçük çocuklar için tasarlanan oyuncaklarda küçük parça ve yutulma şartları belirgin şekilde katıdır; yaş beyanının ürünün gerçek kullanımıyla tutarlı olması gerekir, aksi hâlde piyasa gözetiminde beyan geçersiz sayılabilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Deney sonrası durum, deney öncesi durumdan daha belirleyicidir: sağlam görünen bir oyuncak düşürme sonrası kırılıp küçük parça veya keskin kenar üretebilir. Uygunsuzlukların büyük bölümü bu aşamada ortaya çıkar.

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Raporu

Ürün tanımı, beyan edilen yaş grubu ve uyarılar
Uygulanan standart maddeleri
Her deney için koşullar ve sonuçlar
Deney sonrası parça değerlendirmesi
Fotoğraflar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

2009/48/AT Oyuncak Güvenliği Direktifi
(AB) 2023/988 Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü

Oyuncak Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Mechanical Safety deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Oyuncak deneyleri, ürünün çocuk kullanımında güvenli olduğunu gösterir. Bu ailenin ayırt edici yönü, riskin KULLANICIYA göre tanımlanmasıdır: aynı ürün 36 aydan küçük bir çocuk için tehlikeli, daha büyük bir çocuk için güvenli olabilir. Yaş işaretlemesi bu yüzden pazarlama tercihi değil, uygulanacak gereklilikleri belirleyen teknik bir karardır ve teknik dosyada gerekçelendirilir.

Alanın merkezindeki risk BOĞULMADIR. 36 aydan küçük çocuk nesneleri ağzına götürür; kopan ya da baştan küçük olan bir parça soluk yolunu tıkayabilir. Küçük parça silindiri ile yapılan değerlendirme bu grubun temel ölçütüdür ve deneyler parçanın kullanım ve kötü kullanım sonrasında kopup kopmadığını sınar.

Deneylerin mantığı oyuncağın kırılmaması değil, KIRILDIĞINDA tehlikeli bir sonuç doğurmamasıdır. Çocuk oyuncağı düşürür, çeker, ısırır, üzerine basar. Bu yüzden düşürme, çekme, sıkma, burma, darbe ve devrilme deneyleri uygulanır; ardından oluşan yeni durum değerlendirilir: kopan parça küçük parça mı, kırık yüzey keskin kenar bıraktı mı, iç mekanizma erişilebilir hâle geldi mi?

Kimyasal eksende MİGRASYON esastır. Oyuncakta ölçülen şey malzemede ne kadar element bulunduğu değil, ağız ortamını benzeten koşullarda ne kadarının çözünüp geçtiğidir. Malzeme üç kategoriye ayrılır (kuru-gevrek toz, sıvı-yapışkan, kazınabilen) ve her kategori için farklı limitler uygulanır; çocuğun alabileceği malzeme miktarı kategoriye göre değişir.

Yanıcılık üçüncü eksendir ve özellikle kostüm, çadır ve tüylü oyuncaklarda kritiktir: alevin yüzeyde ne kadar hızlı ilerlediği ölçülür.

Elektrikli ve bataryalı oyuncaklar ek gövdeler getirir: elektriksel güvenlik için EN 62115, batarya için ilgili batarya standartları ve Batarya Tüzüğü yükümlülükleri. Düğme pil içeren oyuncaklarda pil bölmesinin çocuk tarafından açılamaması ayrı bir gereklilik hâline gelmiştir — yutulan düğme pil ciddi yaralanma nedenidir.

Ses seviyesi gözden kaçan bir kalemdir. Kulağa yakın kullanılan oyuncaklarda (telefon oyuncağı, çıngırak, patlayan oyuncak) ses basıncı sınırlandırılır; işitme hasarı riski değerlendirilir.

Pazar rejimleri farklıdır ve birbirinin yerine geçmez: Avrupa'da Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ve CE işareti, ABD'de CPSIA ile zorunlu ASTM F963 ve üçüncü taraf laboratuvar sertifikası (CPC) işler. ABD ayrıca toplam kurşun içeriğine bakar, Avrupa göçe bakar; iki yaklaşım farklı sonuç üretebilir.

Bu alanın yöntem grupları

Mekanik ve fiziksel
Küçük parça değerlendirmesi, keskin kenar ve sivri uç, sıkışma, kordon ve büzgü güvenliği, dinamik dayanım, düşürme ve devrilme (EN 71-1).
Yanıcılık
Alev yayılma hızı ve tutuşma davranışı (EN 71-2); kostüm ve tüylü oyuncaklarda belirleyici.
Element göçü
Üç malzeme kategorisinde belirli elementlerin migrasyonu (EN 71-3).
Organik kimyasallar
Ftalatlar, alev geciktiriciler, azo boyarmaddeler, konservan ve koku maddeleri (EN 71-9 ve REACH kısıtlamaları).
Elektrikli oyuncaklar
EN 62115 kapsamında elektriksel güvenlik; ısınma, yalıtım, batarya bölmesi ve şarj güvenliği.
Ses ve diğer
Ses basıncı ölçümleri; kimya deney setleri ve kimyasal oyuncaklarda EN 71-4 ve EN 71-5 gereklilikleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Oyuncak güvenliği tek bir standartla gösterilemez; mekanik, yanıcılık ve kimyasal bölümler birlikte değerlendirilir.
Yaş işaretlemesi uygulanacak gereklilikleri belirler; teknik dosyada gerekçelendirilmeli ve pazarlama tercihine bırakılmamalıdır.
ASTM F963 raporu CE dosyasında kabul edilmez; iki rejimin gereklilikleri ve deney düzenleri farklıdır.
Migrasyon ile toplam içerik farklı şeydir; CPSIA toplam kurşuna, EN 71-3 göçe bakar.
Malzeme kategorisi yanlış seçilirse limit de yanlış uygulanır; kategori kararı numune hazırlığından önce verilir.
Düğme pil içeren oyuncaklarda pil bölmesi güvenliği ayrı bir gerekliliktir; elektriksel güvenlikten geçmek yeterli değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

CE işaretlemesi ve teknik dosya
Yaş işaretlemesi ve uyarı metinlerinin belirlenmesi
ABD pazarı için CPC sertifikası ve zorunlu üçüncü taraf deneyi
Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
Tasarım değişikliğinde yeniden deney kapsamının belirlenmesi

İlgili Testler

Oyuncakta Mekanik ve Fiziksel Güvenlik Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yaş grubunu 3 yaş üstü yazarsam küçük parça sorunu kalkar mı?

Kalkmaz. Beyan ürünün gerçek kullanımıyla tutarlı olmalıdır; çıngırak veya diş kaşıyıcı gibi açıkça bebeklere yönelik bir ürün için 3 yaş üstü beyanı kabul edilmez. Ayrıca 3 yaş altı için uygun olmayan ürünlerde standartta tanımlı uyarının bulunması zorunludur.

CE işareti için bu test yeterli mi?

Yeterli değildir. 2009/48/AT mekanik güvenliğin yanında kimyasal, yanabilirlik ve varsa elektriksel şartları da arar. Ayrıca teknik dosya, risk değerlendirmesi ve AB uygunluk beyanı hazırlanmalıdır.