Heavy Metals | EUROLAB

Ağır Metal Analizi Nedir?

Ağır metal analizi, numunedeki kurşun, kadmiyum, cıva, arsenik, krom, nikel gibi elementlerin derişiminin belirlenmesidir. Ölçüm ICP-OES veya ICP-MS ile yapılır; belirleyici olan numune hazırlama adımıdır ve bu adım matrise göre değişir. TEKSTİLDE yapay terle ekstrakte edilebilir (EN 16711-2) veya toplam (EN 16711-1) metal ölçülür. DERİDE ISO 17072 aynı ayrımı yapar. OYUNCAKTA EN 71-3, ağza alınabilecek malzemelerden mide asidi benzeri koşullarda göç eden metali verir. GIDADA toplam element içeriği, ÇEVRE numunelerinde ise su, toprak ve atıkta derişim belirlenir.

Ağır Metal Analizi Amacı

Amaç, üründe bulunan ağır metallerin ciltle temas, yutma veya çevreye salınım yoluyla oluşturduğu riskin mevzuat sınırları içinde kalıp kalmadığını belirlemektir.

Ağır Metal Analizi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Boyalı ve baskılı tekstiller, bebek ve çocuk giyim
Deri ayakkabı, çanta ve giyim
Oyuncak ve çocuk bakım eşyaları
Gıda ürünleri ve gıda temaslı malzemeler
Kozmetik ürünler
Atık su, içme suyu, toprak ve atık numuneleri

Ağır Metal Analizi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

TekstilPerakendeTüketici ÜrünleriDeriAyakkabıOyuncakGıdaKozmetikÇevre

Ağır Metal Analizi İçin İlgili Standartlar

TS EN 16711-1 (tekstil — toplam metal içeriği, mikrodalga çözünürleştirme)
TS EN 16711-2 (tekstil — yapay asidik terle ekstrakte edilebilir metaller)
TS EN 16711-3 (tekstil — kurşun ve kadmiyum kısıtlaması)
TS EN ISO 17072-1 / -2 (deri — ekstrakte edilebilir ve toplam metal)
TS EN 71-3 (oyuncak — belirli elementlerin göçü)
TS EN 1811 (metal aksesuarlarda nikel salınımı)
TS EN 13804 / 13805 (gıda — element tayini ve basınçlı çözünürleştirme)
TS EN ISO 17294-2 (su — ICP-MS ile element tayini)
TS EN 13657 / ISO 11466 (toprak ve atık — çözünürleştirme)

Ağır Metal Analizi Koşulları

Tekstil ve deri: Asidik yapay ter çözeltisiyle ekstraksiyon veya mikrodalgada asitle çözünürleştirme
Oyuncak: EN 71-3'te tanımlı seyreltik hidroklorik asit ortamında göç deneyi
Gıda ve çevre: Basınçlı mikrodalga çözünürleştirme; su numunelerinde doğrudan ölçüm
Ölçüm: ICP-OES veya ICP-MS; cıva için gerekiyorsa soğuk buhar tekniği
Birim: mg/kg veya µg/L

Ağır Metal Analizi Cihazı

ICP-OES / ICP-MS
Mikrodalga çözünürleştirme sistemi
Soğuk buhar / hidrür sistemi (cıva ve arsenik için)
Su banyosu ve çalkalayıcı
Analitik terazi ve değirmen

Ağır Metal Analizi İçin Numune Gereksinimleri

Her renk, bileşen ve matris için ayrı numune
Metal aksesuarlar ayrı değerlendirilmeli
Oyuncakta her malzeme kategorisi ayrı numunedir
Metal kontaminasyonunu önlemek için numune metal aletlerle kesilmemeli
Su numuneleri uygun kapta ve gerekiyorsa asitle koruyarak gönderilmeli

Ağır Metal Analizi Süresi

Numune hazırlama (ekstraksiyon veya çözünürleştirme) ile ICP ölçümü süreyi belirler; sonuç genellikle birkaç iş günü içinde alınır. Element sayısı ve matris karmaşıklığı arttıkça süre uzar.

Ağır Metal Analizi Prosedürü

1Numune matris ve bileşene göre ayrılır, öğütülür veya kesilir ve tartılır.
2Ekstrakte edilebilir/göç analizinde standartta tanımlı çözeltiyle ekstrakte edilir.
3Toplam analizde mikrodalgada asitle çözünürleştirilir.
4Çözelti süzülür ve seyreltilir.
5İç standart eklenir ve ICP ile element derişimleri ölçülür.
6Sonuç matrise uygun birimde hesaplanır.

Ağır Metal Analizi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri matrise ve hedef pazara göre değişir: tekstil ve deride REACH Ek XVII (kurşun, kadmiyum, nikel), oyuncakta EN 71-3'ün üç malzeme kategorisi için tanımladığı göç sınırları, gıdada (AB) 2023/915 sayılı bulaşan tüzüğünün azami seviyeleri, çevre numunelerinde ise ilgili deşarj veya kalite yönetmeliğinin sınırları. Uygulanacak sınır ürünün kapsamına göre belirlenir ve yürürlükteki metinden teyit edilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Toplam, ekstrakte edilebilir ve göç sonuçları birbirinin yerine geçmez: toplam içerik yüksek olan bir üründe ekstrakte edilebilir miktar sınırın altında kalabilir. Şartnamenin hangisini istediği ve hangi sınırla karşılaştırıldığı raporda açıkça belirtilir.

Ağır Metal Analizi Raporu

Numune tanımı, matris ve analiz edilen bileşenler
Uygulanan standart ve numune hazırlama yöntemi
Her element için sonuç ve tayin sınırı
Ölçüm tekniği ve iç standart bilgisi
Karşılaştırılan sınır değer ve kaynağı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AT) 1907/2006 REACH Ek XVII
2009/48/AT Oyuncak Güvenliği Direktifi
(AB) 2023/915 Gıdalarda Bulaşanların Azami Seviyeleri Tüzüğü
(AT) 1223/2009 Kozmetik Ürünler Tüzüğü

Tekstil Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Heavy Metals deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Tekstil deneyleri iki soruyu ayrı ayrı yanıtlar: kumaş kullanım ömrü boyunca fiziksel olarak dayanıyor mu, ve üzerinde insan sağlığı için kısıtlanmış bir madde var mı? Bu iki eksen farklı laboratuvar altyapısı ve farklı karar mekanizması gerektirir.

Fiziksel tarafta kopma ve yırtılma dayanımı, aşınma direnci, boncuklanma, boyutsal değişim, renk haslığı, su ve yağ iticilik ölçülür. Bu deneylerin çoğu KULLANIM SENARYOSUNA bağlıdır: bir döşemelik kumaşta Martindale aşınma çevrimi belirleyici iken, bir gömlek kumaşında yıkamada boyutsal değişim ve renk haslığı öne çıkar. Aynı kumaş, farklı kullanım için farklı deney setinden geçer.

Renk haslığı alanın kendine özgü bir gövdesidir ve tek bir deney değildir. Aynı kumaşın ışığa, yıkamaya, sürtmeye, tere, tükürüğe, klorlu suya ve ütülemeye karşı haslığı ayrı ayrı ölçülür; her biri farklı bir kullanım anını temsil eder. Sonuçlar gri skala ile 1'den 5'e puanlanır ve şartname her etken için ayrı asgari puan verir.

Kimyasal tarafta azo boyarmaddelerden açığa çıkan aromatik aminler, formaldehit, ağır metaller, ftalatlar, kısa zincirli klorlu parafinler, alkilfenoller ve PFAS bileşikleri aranır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından, marka kısıtlı madde listelerinden (RSL) ve OEKO-TEX gibi gönüllü şemalardan gelir. Marka listeleri çoğu zaman mevzuattan daha sıkıdır; hedef müşteri belirleyicidir.

Tüketici tekstilinde CE işareti YOKTUR. Yükümlülük üç ayaklıdır: elyaf bileşimi ve bakım etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği. Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil (iş elbisesi, aleve dayanıklı giysi, yüksek görünürlüklü giysi) ise kişisel koruyucu donanım mevzuatına girer ve orada CE zorunludur — bu ayrım ticari olarak kritiktir.

Etiket beyanının doğrulanması alanın en rutin işidir. Kantitatif lif analizi, etikette yazan karışım oranını doğrular; tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır. Yanlış lif beyanı hem tüketiciyi yanıltır hem gümrük sınıflandırmasını etkiler.

Sürdürülebilirlik iddiaları son yıllarda alana yeni bir gövde ekledi: geri dönüştürülmüş içerik oranının doğrulanması (GRS, RCS), organik içerik (GOTS), zararlı kimyasalların sınırlandırılması ve su/enerji ayak izi beyanları. Bu iddialar artık denetlenebilir kanıt gerektiriyor.

Bu alanın yöntem grupları

Mukavemet ve dayanım
Şerit ve grab kopma mukavemeti, Elmendorf ve dil yöntemiyle yırtılma, dikiş mukavemeti, patlama dayanımı.
Aşınma ve yüzey
Martindale ve döner platform aşınma, boncuklanma ve tüylenme, kumaş gramajı ve sıklık ölçümleri.
Boyutsal kararlılık
Yıkama ve kurutmada boyutsal değişim, buruşma davranışı, ütüleme sonrası görünüm.
Renk haslığı
Işık (ksenon), yıkama, sürtme, ter, tükürük, su ve klorlu suya karşı haslık; gri skala ile puanlama.
Fonksiyonel özellikler
Su iticilik (sprey testi), yağ iticilik, su geçirmezlik, hava geçirgenliği, antibakteriyel bitim etkinliği, UV koruma faktörü.
Kimyasal analizler
Azo boyarmadde aromatik aminleri, formaldehit, pH, ağır metaller, ftalatlar, klorlu fenoller, PFAS ve alkilfenoller.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) mevzuattan daha sıkı olabilir; REACH uygunluğu müşteri şartnamesine uygunluk anlamına gelmez.
Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; sıradan tekstil deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Renk haslığı tek bir sayı değildir; hangi etkene karşı olduğu belirtilmeden puan yorumlanamaz.
Bir kumaş için alınan sonuç, o kumaştan yapılan giysinin tamamını kapsamaz; astar, dikiş ipliği, baskı ve aksesuar ayrı değerlendirilir.
Yıkama sonrası performans iddiaları belirtilen yıkama sayısıyla birlikte geçerlidir; "kalıcı" ifadesi tek başına doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) uygunluğu
Etiket beyanlarının doğrulanması: lif bileşimi ve bakım talimatı
Döşemelik ve teknik tekstilde performans sınıfı belirleme
İthalat öncesi sevkiyat kontrolü ve parti kabulü
Sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik iddialarının desteklenmesi

İlgili Testler

Ağır Metal Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Nikel de bu kapsamda mı?

Nikel salınımı ayrı bir deneydir (EN 1811) ve ciltle doğrudan uzun süre temas eden metal parçalar için uygulanır. Fermuar, çıtçıt ve düğme gibi aksesuarlar kumaş veya deriden ayrı değerlendirilir.

Toplam mı ekstrakte edilebilir mi istemeliyim?

Ciltle temas riski değerlendiriliyorsa ekstrakte edilebilir yöntem doğru sorudur. Kurşun ve kadmiyum kısıtlaması gibi bazı mevzuat hükümleri ise toplam içerik üzerinden tanımlanır; şartnameniz hangisini istiyorsa o uygulanır.

Oyuncak için tekstil sonucu kullanılabilir mi?

Kullanılamaz. EN 71-3, mide asidi benzeri koşullarda göç eden metali ölçer ve malzeme kategorisine göre farklı sınırlar tanımlar. Tekstil için alınan ter ekstraksiyonu sonucu oyuncak uygunluğunu göstermez.

Toplam krom sonucu krom VI ile aynı mı?

Değildir. Ağır metal analizi toplam kromu verir ve bu tek başına uygunsuzluk değildir. Deride kısıtlanan altı değerlikli kromdur (Cr VI) ve ISO 17075 ile ayrıca ölçülür.