Ανάλυση PMI — Επαλήθευση Κράματος (XRF / OES)

Τι είναι η επιθεώρηση;

Το PMI επαληθεύει με ανάλυση σύστασης ότι ένα εξάρτημα είναι πράγματι από το προδιαγεγραμμένο κράμα. Εκτελείται επιτόπου με φορητό XRF ή φασματόμετρο οπτικής εκπομπής (OES), χωρίς βλάβη στο τεμάχιο.

Γιατί διενεργείται;

Στόχος είναι η αποτροπή σύγχυσης υλικών. Σωλήνας ή φλάντζα από λανθασμένο κράμα μπορεί να διαβρωθεί απρόσμενα ή να χάσει αντοχή στις συνθήκες σχεδιασμού· τέτοια περιστατικά έχουν προκαλέσει σοβαρά ατυχήματα.

Σε ποιον εξοπλισμό εφαρμόζεται;

Σωλήνες, φλάντζες και εξαρτήματα ανοξείδωτου και κραματωμένου χάλυβα
Επαλήθευση ραφής συγκόλλησης και μετάλλου πλήρωσης
Στοιχεία εξοπλισμού πίεσης
Σώματα βαλβίδων και αντλιών
Έλεγχος αποδοχής εισερχόμενου υλικού

Νομική βάση και συχνότητα

Ο ΜΚΕ δεν έχει δική του συχνότητα· η εφαρμογή του ακολουθεί το πρόγραμμα επιθεώρησης στο οποίο εντάσσεται. Στην κατασκευή καθορίζεται από το ποσοστό ελέγχου που απαιτούν το πρότυπο προϊόντος και η προδιαγραφή (π.χ. ποσοστό συγκολλήσεων), στη λειτουργία από το πρόγραμμα ακεραιότητας ή επιθεώρησης βάσει κινδύνου.

Εύρος επιθεώρησης

Ποσοστό κύριων στοιχείων κράματος (Cr, Ni, Mo, Mn)
Συμμόρφωση του υλικού με τη δηλωμένη ποιότητα
Συμβατότητα του μετάλλου πλήρωσης συγκόλλησης με το βασικό υλικό
Περιεκτικότητα σε άνθρακα (με OES· το XRF δεν μετρά άνθρακα)
Εντοπισμός σύγχυσης υλικού
Ιχνηλασιμότητα: σήμανση και αρχεία τεμαχίων

Σχετικά πρότυπα

ISO/IEC 17020
ASTM E1476
ASTM E572
ASTM E415
API 578
ISO 9712

Μέθοδος και εξοπλισμός

Φορητός αναλυτής XRF
Φορητός αναλυτής OES (σπινθήρα)
Πιστοποιημένα υλικά αναφοράς (CRM)
Εξοπλισμός προετοιμασίας επιφάνειας (λείανση, καθαρισμός)
Σύστημα σήμανσης και τήρησης αρχείων

Διαδικασία επιθεώρησης

1Επιλογή μεθόδου και τεχνικήςΑξιολογούνται το είδος και η θέση της αναζητούμενης ασυνέχειας και οι ιδιότητες του υλικού για την επιλογή μεθόδου και τεχνικής· συντάσσεται γραπτή διαδικασία.
2Επαλήθευση προσωπικού και εξοπλισμούΕλέγχονται το επίπεδο και η κλαδική πιστοποίηση του προσωπικού κατά EN ISO 9712 και τα αρχεία βαθμονόμησης του εξοπλισμού.
3Προετοιμασία επιφάνειαςΗ επιφάνεια ελέγχου προετοιμάζεται σύμφωνα με τη μέθοδο· επίστρωση, σκουριά και ρύποι επηρεάζουν άμεσα την ευαισθησία.
4Βαθμονόμηση και επαλήθευση ευαισθησίαςΜε πρότυπο τεμάχιο ή δοκίμιο ελέγχου αποδεικνύεται ότι το σύστημα ανιχνεύει την αναζητούμενη ασυνέχεια.
5Διενέργεια του ελέγχουΗ σάρωση εκτελείται σύμφωνα με τη διαδικασία· οι ενδείξεις καταγράφονται και εντοπίζονται.
6ΕκτίμησηΟι ενδείξεις αξιολογούνται βάσει του ισχύοντος προτύπου αποδοχής ως προς το αν αποτελούν ατέλειες· γίνεται διαστασιολόγηση.
7ΑναφοράΜέθοδος, τεχνική, εξοπλισμός, βαθμονόμηση, ευρήματα και κριτήριο αποδοχής δίνονται μαζί στην έκθεση.

Μη συμμορφώσεις

Η μετρημένη σύσταση συγκρίνεται με τα εύρη στοιχείων που ορίζει το πρότυπο υλικού (π.χ. ASTM/EN) για εκείνη την ποιότητα. Αποτέλεσμα εκτός εύρους σημαίνει ότι το τεμάχιο δεν είναι το δηλωμένο υλικό, και το τεμάχιο απομονώνεται και διερευνάται.

Έκθεση επιθεώρησης

Φορέας επιθεώρησης και επίπεδο/κλάδος προσωπικού κατά EN ISO 9712
Εφαρμοζόμενη μέθοδος και τεχνική και αριθμός γραπτής διαδικασίας
Εξεταζόμενο τεμάχιο, συγκόλληση και σκαρίφημα θέσης
Εξοπλισμός, αναλώσιμα και αρχεία βαθμονόμησης
Κατάσταση επιφάνειας και συνθήκες ελέγχου
Καταγεγραμμένες ενδείξεις, θέση και διαστάσεις
Εφαρμοζόμενο πρότυπο αποδοχής και αποτέλεσμα αξιολόγησης
Απόφαση αποδοχής / απόρριψης

Διαπίστευση

Ο μη καταστροφικός έλεγχος διενεργείται ως διαπιστευμένη δραστηριότητα επιθεώρησης κατά ISO/IEC 17020. Ο δεύτερος καθοριστικός παράγοντας είναι τα προσόντα του προσωπικού: ο ελεγκτής πρέπει να είναι πιστοποιημένος κατά EN ISO 9712 ως προς τη μέθοδο, το επίπεδο και τον βιομηχανικό κλάδο. Έλεγχος με μέθοδο εκτός του πεδίου του πιστοποιητικού δεν θεωρείται έγκυρος. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17020 από φορείς που έχουν προσυπογράψει τη συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης ILAC.

Πεδίο και εξουσιοδοτήσεις

Σχετικές επιθεωρήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ XRF και OES;

Το XRF είναι γρήγορο, φορητό και δεν προκαλεί βλάβη στην επιφάνεια· ωστόσο δεν μπορεί να μετρήσει ελαφρά στοιχεία όπως άνθρακα, θείο και φώσφορο. Το OES αναλύει παράγοντας σπινθήρα και μπορεί να μετρήσει άνθρακα, αλλά αφήνει μικρό ίχνος στην επιφάνεια και απαιτεί προετοιμασία επιφάνειας. Αν η περιεκτικότητα σε άνθρακα είναι κρίσιμη, απαιτείται OES.

Γιατί ζητείται PMI ενώ έχω ήδη πιστοποιητικό υλικού;

Το πιστοποιητικό ανήκει στην παρτίδα παραγωγής· δεν αποδεικνύει ότι το τεμάχιο δεν έχει μπερδευτεί στην αποθήκη ή κατά τη συναρμολόγηση. Το PMI επαληθεύει την ταυτότητα του φυσικού τεμαχίου επί τόπου. Σε κρίσιμες υπηρεσίες, ζητούνται μαζί το πιστοποιητικό και το PMI.

Υπόκειται και η ραφή συγκόλλησης σε PMI;

Ναι, και συχνά είναι το πιο κρίσιμο σημείο. Μια συγκόλληση με λάθος μέταλλο πλήρωσης γίνεται σημείο εκκίνησης διάβρωσης ή ρωγμών ακόμη κι αν το βασικό υλικό είναι σωστό. Γι' αυτό οι προδιαγραφές απαιτούν ξεχωριστή επαλήθευση του μετάλλου συγκόλλησης.

Ποιος μπορεί να διενεργήσει την επιθεώρηση;

Το προσωπικό ΜΚΕ πιστοποιείται κατά EN ISO 9712 ανά μέθοδο, επίπεδο (1, 2, 3) και βιομηχανικό κλάδο. Το Επίπεδο 1 εκτελεί τον έλεγχο, το Επίπεδο 2 αξιολογεί και συντάσσει έκθεση, το Επίπεδο 3 εκπονεί διαδικασίες και επιλέγει μέθοδο. Έλεγχος σε μέθοδο ή κλάδο εκτός πιστοποιητικού δεν ισχύει.