Τι είναι η επιθεώρηση;
Ο οπτικός έλεγχος είναι η συστηματική αξιολόγηση ασυνεχειών ορατών στην επιφάνεια με το μάτι ή με οπτικά βοηθήματα. Αν και φαίνεται η απλούστερη μέθοδος, είναι το πρώτο και υποχρεωτικό βήμα κάθε προγράμματος ΜΚΕ: VT που δεν προηγήθηκε αποδυναμώνει και την εγκυρότητα των επόμενων ελέγχων.
Γιατί διενεργείται;
Στόχος είναι ο εντοπισμός επιφανειακών ατελειών και γεωμετρικών αποκλίσεων πριν από δαπανηρότερες μεθόδους και η επιβεβαίωση ότι η επιφάνεια είναι κατάλληλη για τις άλλες μεθόδους ΜΚΕ.
Σε ποιον εξοπλισμό εφαρμόζεται;
- Ραφές συγκόλλησης (πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη συγκόλληση)
- Επιφάνειες χυτών και σφυρήλατων τεμαχίων
- Εσωτερικές και εξωτερικές επιφάνειες δοχείων πίεσης και δεξαμενών
- Συνδέσεις αγωγών και κατασκευών
- Επιφάνειες επικάλυψης και βαφής
Νομική βάση και συχνότητα
Ο ΜΚΕ δεν έχει δική του συχνότητα· η εφαρμογή του ακολουθεί το πρόγραμμα επιθεώρησης στο οποίο εντάσσεται. Στην κατασκευή καθορίζεται από το ποσοστό ελέγχου που απαιτούν το πρότυπο προϊόντος και η προδιαγραφή (π.χ. ποσοστό συγκολλήσεων), στη λειτουργία από το πρόγραμμα ακεραιότητας ή επιθεώρησης βάσει κινδύνου.
Εύρος επιθεώρησης
- Επιφανειακές ρωγμές, πορώδες και υπολείμματα σκωρίας
- Υποτομή, επικάλυψη και έλλειψη διείσδυσης
- Γεωμετρία ραφής: πλάτος, ύψος, γωνία μετάβασης
- Πιτσιλίσματα, σημάδια τόξου και μηχανική βλάβη
- Προετοιμασία ένωσης πριν τη συγκόλληση, καθαριότητα και ποιότητα ραφών ένωσης
- Παραμόρφωση, στρέβλωση και αποκλίσεις συναρμολόγησης
- Ίχνη διάβρωσης, διάβρωσης-φθοράς και φθοράς
Σχετικά πρότυπα
- ISO/IEC 17020
- EN ISO 17637
- ISO 9712
- EN ISO 5817
- ISO 17635
Μέθοδος και εξοπλισμός
- Μετρητές Συγκόλλησης και Παχύμετρα
- Μεγεθυντικός φακός (συνήθως 2×-10×)
- Ενδοσκόπιο / Βοροσκόπιο (μη προσβάσιμες περιοχές)
- Φωτόμετρο (για επαλήθευση του επιπέδου φωτισμού)
- Καθρέφτης, χάρακας μέτρησης και φακός
Διαδικασία επιθεώρησης
- 1Επιλογή μεθόδου και τεχνικήςΑξιολογούνται το είδος και η θέση της αναζητούμενης ασυνέχειας και οι ιδιότητες του υλικού για την επιλογή μεθόδου και τεχνικής· συντάσσεται γραπτή διαδικασία.
- 2Επαλήθευση προσωπικού και εξοπλισμούΕλέγχονται το επίπεδο και η κλαδική πιστοποίηση του προσωπικού κατά EN ISO 9712 και τα αρχεία βαθμονόμησης του εξοπλισμού.
- 3Προετοιμασία επιφάνειαςΗ επιφάνεια ελέγχου προετοιμάζεται σύμφωνα με τη μέθοδο· επίστρωση, σκουριά και ρύποι επηρεάζουν άμεσα την ευαισθησία.
- 4Βαθμονόμηση και επαλήθευση ευαισθησίαςΜε πρότυπο τεμάχιο ή δοκίμιο ελέγχου αποδεικνύεται ότι το σύστημα ανιχνεύει την αναζητούμενη ασυνέχεια.
- 5Διενέργεια του ελέγχουΗ σάρωση εκτελείται σύμφωνα με τη διαδικασία· οι ενδείξεις καταγράφονται και εντοπίζονται.
- 6ΕκτίμησηΟι ενδείξεις αξιολογούνται βάσει του ισχύοντος προτύπου αποδοχής ως προς το αν αποτελούν ατέλειες· γίνεται διαστασιολόγηση.
- 7ΑναφοράΜέθοδος, τεχνική, εξοπλισμός, βαθμονόμηση, ευρήματα και κριτήριο αποδοχής δίνονται μαζί στην έκθεση.
Μη συμμορφώσεις
Τα ευρήματα αξιολογούνται βάσει του εφαρμοζόμενου επιπέδου ποιότητας κατά EN ISO 5817 (B, C, D). Η ρωγμή είναι απαράδεκτη σε κάθε επίπεδο· για άλλες ασυνέχειες, τα όρια μεγέθους διαφέρουν ανά επίπεδο.
Έκθεση επιθεώρησης
- Φορέας επιθεώρησης και επίπεδο/κλάδος προσωπικού κατά EN ISO 9712
- Εφαρμοζόμενη μέθοδος και τεχνική και αριθμός γραπτής διαδικασίας
- Εξεταζόμενο τεμάχιο, συγκόλληση και σκαρίφημα θέσης
- Εξοπλισμός, αναλώσιμα και αρχεία βαθμονόμησης
- Κατάσταση επιφάνειας και συνθήκες ελέγχου
- Καταγεγραμμένες ενδείξεις, θέση και διαστάσεις
- Εφαρμοζόμενο πρότυπο αποδοχής και αποτέλεσμα αξιολόγησης
- Απόφαση αποδοχής / απόρριψης
Διαπίστευση
Ο μη καταστροφικός έλεγχος διενεργείται ως διαπιστευμένη δραστηριότητα επιθεώρησης κατά ISO/IEC 17020. Ο δεύτερος καθοριστικός παράγοντας είναι τα προσόντα του προσωπικού: ο ελεγκτής πρέπει να είναι πιστοποιημένος κατά EN ISO 9712 ως προς τη μέθοδο, το επίπεδο και τον βιομηχανικό κλάδο. Έλεγχος με μέθοδο εκτός του πεδίου του πιστοποιητικού δεν θεωρείται έγκυρος. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17020 από φορείς που έχουν προσυπογράψει τη συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης ILAC.
Πεδίο και εξουσιοδοτήσειςΣχετικές επιθεωρήσεις
Συχνές ερωτήσεις
Υπάρχουν ειδικές απαιτήσεις για τον οπτικό έλεγχο;
Ναι. Τα πρότυπα θέτουν απαιτήσεις για ελάχιστο επίπεδο φωτισμού, γωνία θέασης και απόσταση θέασης· επίσης, η οπτική οξύτητα του προσωπικού επιθεώρησης ελέγχεται σε τακτά διαστήματα. Μια παρατήρηση χωρίς αυτές τις συνθήκες δεν θεωρείται έγκυρος οπτικός έλεγχος.
Ποια ελαττώματα δεν μπορεί να εντοπίσει το VT;
Δεν μπορεί να εντοπίσει κανένα ελάττωμα που δεν εξέρχεται στην επιφάνεια. Για πορώδες, σκωρία, έλλειψη διείσδυσης και εσωτερικές ρωγμές υπό την επιφάνεια, απαιτούνται ογκομετρικές μέθοδοι όπως UT, RT ή PAUT.
Ποιος μπορεί να διενεργήσει την επιθεώρηση;
Το προσωπικό ΜΚΕ πιστοποιείται κατά EN ISO 9712 ανά μέθοδο, επίπεδο (1, 2, 3) και βιομηχανικό κλάδο. Το Επίπεδο 1 εκτελεί τον έλεγχο, το Επίπεδο 2 αξιολογεί και συντάσσει έκθεση, το Επίπεδο 3 εκπονεί διαδικασίες και επιλέγει μέθοδο. Έλεγχος σε μέθοδο ή κλάδο εκτός πιστοποιητικού δεν ισχύει.
Γιατί απαιτείται γραπτή διαδικασία;
Τα αποτελέσματα ΜΚΕ εξαρτώνται άμεσα από τις παραμέτρους εφαρμογής (μοτίβο σάρωσης, βαθμονόμηση, ευαισθησία, κατώφλι αξιολόγησης). Η γραπτή διαδικασία σταθεροποιεί τις παραμέτρους και καθιστά τον έλεγχο επαναλήψιμο· έλεγχος χωρίς διαδικασία δεν είναι υπερασπίσιμος.









