RT Ραδιογραφικός Έλεγχος — ISO 17636 / ISO 9712

Τι είναι η επιθεώρηση;

Ο ραδιογραφικός έλεγχος αξιολογεί τις διαφορές πυκνότητας που δημιουργεί στο φιλμ ή στον ψηφιακό ανιχνευτή η ιοντίζουσα ακτινοβολία που διαπερνά το υλικό. Στη θέση της ατέλειας το πάχος είναι μικρότερο, οπότε εμφανίζεται σκοτεινότερη ένδειξη.

Γιατί διενεργείται;

Στόχος είναι ο εντοπισμός εσωτερικών ατελειών σε μόνιμη, επαληθεύσιμη εικόνα. Το ισχυρότερο σημείο της ραδιογραφίας είναι ότι το αποτέλεσμα μπορεί αργότερα να επαναξιολογηθεί ανεξάρτητα.

Σε ποιον εξοπλισμό εφαρμόζεται;

Ραφές συγκόλλησης εξοπλισμού πίεσης και αγωγών
Εσωτερικές ασυνέχειες σε χυτά τεμάχια
Συγκολλήσεις δεξαμενών αποθήκευσης
Κατακόρυφες συγκολλήσεις χαλύβδινης κατασκευής
Στοιχεία σύνθετων υλικών και συναρμολόγησης

Νομική βάση και συχνότητα

Ο ΜΚΕ δεν έχει δική του συχνότητα· η εφαρμογή του ακολουθεί το πρόγραμμα επιθεώρησης στο οποίο εντάσσεται. Στην κατασκευή καθορίζεται από το ποσοστό ελέγχου που απαιτούν το πρότυπο προϊόντος και η προδιαγραφή (π.χ. ποσοστό συγκολλήσεων), στη λειτουργία από το πρόγραμμα ακεραιότητας ή επιθεώρησης βάσει κινδύνου.

Εύρος επιθεώρησης

Πορώδες και θύλακες αερίου
Έγκλειστα σκωρίας και βολφραμίου
Έλλειψη διείσδυσης και έλλειψη τήξης
Ρωγμές (όταν έχουν κατάλληλο προσανατολισμό ως προς τη δέσμη)
Υποτομές και ελαττώματα ρίζας
Διαφορές πάχους και αποκλίσεις συναρμολόγησης

Σχετικά πρότυπα

ISO/IEC 17020
EN ISO 17636-1
EN ISO 17636-2
EN ISO 10675-1
σειρά ISO 19232
ISO 9712

Μέθοδος και εξοπλισμός

Λυχνία ακτίνων X ή πηγή γάμμα (Ir-192, Se-75, Co-60)
Ραδιογραφικό φιλμ ή ψηφιακός ανιχνευτής (CR/DR)
Δείκτες ποιότητας εικόνας (IQI / διεισδυσίμετρο)
Εμφάνιση φιλμ ή ψηφιακό σύστημα απεικόνισης
Αρνητοσκόπιο και πυκνόμετρο
Όργανα μέτρησης ακτινοβολίας και προσωπικά δοσίμετρα

Διαδικασία επιθεώρησης

1Επιλογή μεθόδου και τεχνικήςΑξιολογούνται το είδος και η θέση της αναζητούμενης ασυνέχειας και οι ιδιότητες του υλικού για την επιλογή μεθόδου και τεχνικής· συντάσσεται γραπτή διαδικασία.
2Επαλήθευση προσωπικού και εξοπλισμούΕλέγχονται το επίπεδο και η κλαδική πιστοποίηση του προσωπικού κατά EN ISO 9712 και τα αρχεία βαθμονόμησης του εξοπλισμού.
3Προετοιμασία επιφάνειαςΗ επιφάνεια ελέγχου προετοιμάζεται σύμφωνα με τη μέθοδο· επίστρωση, σκουριά και ρύποι επηρεάζουν άμεσα την ευαισθησία.
4Βαθμονόμηση και επαλήθευση ευαισθησίαςΜε πρότυπο τεμάχιο ή δοκίμιο ελέγχου αποδεικνύεται ότι το σύστημα ανιχνεύει την αναζητούμενη ασυνέχεια.
5Διενέργεια του ελέγχουΗ σάρωση εκτελείται σύμφωνα με τη διαδικασία· οι ενδείξεις καταγράφονται και εντοπίζονται.
6ΕκτίμησηΟι ενδείξεις αξιολογούνται βάσει του ισχύοντος προτύπου αποδοχής ως προς το αν αποτελούν ατέλειες· γίνεται διαστασιολόγηση.
7ΑναφοράΜέθοδος, τεχνική, εξοπλισμός, βαθμονόμηση, ευρήματα και κριτήριο αποδοχής δίνονται μαζί στην έκθεση.

Μη συμμορφώσεις

Τα ελαττώματα αξιολογούνται σύμφωνα με πρότυπο αποδοχής όπως το EN ISO 10675-1, μαζί με το εφαρμοζόμενο επίπεδο ποιότητας. Η επάρκεια της ποιότητας εικόνας αποδεικνύεται από το λεπτότερο ορατό σύρμα ή οπή στο IQI· μια ραδιογραφία που δεν πληροί την απαίτηση IQI είναι άκυρη.

Έκθεση επιθεώρησης

Φορέας επιθεώρησης και επίπεδο/κλάδος προσωπικού κατά EN ISO 9712
Εφαρμοζόμενη μέθοδος και τεχνική και αριθμός γραπτής διαδικασίας
Εξεταζόμενο τεμάχιο, συγκόλληση και σκαρίφημα θέσης
Εξοπλισμός, αναλώσιμα και αρχεία βαθμονόμησης
Κατάσταση επιφάνειας και συνθήκες ελέγχου
Καταγεγραμμένες ενδείξεις, θέση και διαστάσεις
Εφαρμοζόμενο πρότυπο αποδοχής και αποτέλεσμα αξιολόγησης
Απόφαση αποδοχής / απόρριψης

Διαπίστευση

Ο μη καταστροφικός έλεγχος διενεργείται ως διαπιστευμένη δραστηριότητα επιθεώρησης κατά ISO/IEC 17020. Ο δεύτερος καθοριστικός παράγοντας είναι τα προσόντα του προσωπικού: ο ελεγκτής πρέπει να είναι πιστοποιημένος κατά EN ISO 9712 ως προς τη μέθοδο, το επίπεδο και τον βιομηχανικό κλάδο. Έλεγχος με μέθοδο εκτός του πεδίου του πιστοποιητικού δεν θεωρείται έγκυρος. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17020 από φορείς που έχουν προσυπογράψει τη συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης ILAC.

Πεδίο και εξουσιοδοτήσεις

Σχετικές επιθεωρήσεις

Συχνές ερωτήσεις

Ποια ελαττώματα μπορεί να παραλείψει το RT;

Λεπτές ρωγμές κάθετες στη δέσμη ενδέχεται να μην εμφανιστούν στην εικόνα, καθώς δεν δημιουργούν επαρκή διαφορά στο πάχος του υλικού. Γι' αυτό, σε εφαρμογές όπου αναμένονται επίπεδα ελαττώματα, προτιμάται το UT ή το TOFD ή εφαρμόζεται επιπλέον του RT.

Πώς διασφαλίζεται η ακτινοπροστασία;

Κατά την επιθεώρηση, δημιουργούνται ελεγχόμενες και επιτηρούμενες περιοχές, η πρόσβαση κλείνει και τοποθετούνται προειδοποιητικές πινακίδες. Το προσωπικό φέρει προσωπικά δοσίμετρα και τα αρχεία δόσης παρακολουθούνται. Η ραδιογραφία πεδίου προγραμματίζεται για χρονικά διαστήματα χωρίς εργασίες στην περιοχή.

Μπορεί η ψηφιακή ραδιογραφία να αντικαταστήσει το φιλμ;

Ναι, και γίνεται όλο και πιο διαδεδομένη. Ωστόσο, το ψηφιακό σύστημα πρέπει επίσης να αποδείξει μέσω IQI ότι επιτυγχάνει την απαιτούμενη κατηγορία ποιότητας εικόνας· η κατηγορία συστήματος και το μέγεθος pixel πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις που ορίζει το πρότυπο.

Ποιος μπορεί να διενεργήσει την επιθεώρηση;

Το προσωπικό ΜΚΕ πιστοποιείται κατά EN ISO 9712 ανά μέθοδο, επίπεδο (1, 2, 3) και βιομηχανικό κλάδο. Το Επίπεδο 1 εκτελεί τον έλεγχο, το Επίπεδο 2 αξιολογεί και συντάσσει έκθεση, το Επίπεδο 3 εκπονεί διαδικασίες και επιλέγει μέθοδο. Έλεγχος σε μέθοδο ή κλάδο εκτός πιστοποιητικού δεν ισχύει.

RT ραδιογραφία