Τι είναι η επιθεώρηση;
Η μέτρηση φερρίτη προσδιορίζει το ποσοστό της φάσης δ-φερρίτη στο μέταλλο συγκόλλησης ωστενιτικών και duplex ανοξείδωτων χαλύβων. Το αποτέλεσμα δίνεται ως αριθμός φερρίτη (FN) ή ως κατ' όγκο ποσοστό· η μέτρηση γίνεται με φορητά όργανα μαγνητικής διαπερατότητας ή μεταλλογραφικά.
Γιατί διενεργείται;
Στόχος είναι να επαληθευθεί ότι η περιεκτικότητα σε φερρίτη βρίσκεται εντός του εύρους-στόχου. Πολύ λίγος φερρίτης κάνει τη συγκόλληση επιρρεπή σε θερμή ρωγμάτωση· πολύς οδηγεί σε απώλεια δυσθραυστότητας και μειωμένη αντοχή σε διάβρωση. Το εύρος είναι στενό, γι' αυτό απαιτείται μέτρηση.
Σε ποιον εξοπλισμό εφαρμόζεται;
- Ωστενιτικές συγκολλήσεις από ανοξείδωτο χάλυβα
- Συγκολλήσεις duplex και super-duplex
- Εξοπλισμός χημικών διεργασιών
- Σωληνώσεις βιομηχανίας τροφίμων και φαρμάκων
- Στοιχεία θαλάσσιου περιβάλλοντος και υπηρεσίας χλωριόντων
Νομική βάση και συχνότητα
Ο ΜΚΕ δεν έχει δική του συχνότητα· η εφαρμογή του ακολουθεί το πρόγραμμα επιθεώρησης στο οποίο εντάσσεται. Στην κατασκευή καθορίζεται από το ποσοστό ελέγχου που απαιτούν το πρότυπο προϊόντος και η προδιαγραφή (π.χ. ποσοστό συγκολλήσεων), στη λειτουργία από το πρόγραμμα ακεραιότητας ή επιθεώρησης βάσει κινδύνου.
Εύρος επιθεώρησης
- Αριθμός φερρίτη (FN) ή ποσοστό όγκου στο μέταλλο συγκόλλησης
- Συμμόρφωση της μέτρησης με το στόχο
- Κατανομή φερρίτη σε πάσες ρίζας, πλήρωσης και κάλυψης
- Αξιολόγηση της θερμικά επηρεασμένης ζώνης
- Συσχέτιση με αρχεία θερμικής εισόδου και θερμοκρασίας μεταξύ περασμάτων
Σχετικά πρότυπα
- ISO/IEC 17020
- ISO 8249
- ASTM E562
- ASTM A800
- EN ISO 17655
- ISO 9712
Μέθοδος και εξοπλισμός
- Μετρητής φερρίτη (βάσει μαγνητικής διαπερατότητας)
- Πιστοποιημένα πρότυπα διακρίβωσης φερρίτη
- Μεταλλογραφική προετοιμασία και μικροσκόπιο (για τη μέθοδο καταμέτρησης σημείων)
- Εξοπλισμός προετοιμασίας επιφάνειας
Διαδικασία επιθεώρησης
- 1Επιλογή μεθόδου και τεχνικήςΑξιολογούνται το είδος και η θέση της αναζητούμενης ασυνέχειας και οι ιδιότητες του υλικού για την επιλογή μεθόδου και τεχνικής· συντάσσεται γραπτή διαδικασία.
- 2Επαλήθευση προσωπικού και εξοπλισμούΕλέγχονται το επίπεδο και η κλαδική πιστοποίηση του προσωπικού κατά EN ISO 9712 και τα αρχεία βαθμονόμησης του εξοπλισμού.
- 3Προετοιμασία επιφάνειαςΗ επιφάνεια ελέγχου προετοιμάζεται σύμφωνα με τη μέθοδο· επίστρωση, σκουριά και ρύποι επηρεάζουν άμεσα την ευαισθησία.
- 4Βαθμονόμηση και επαλήθευση ευαισθησίαςΜε πρότυπο τεμάχιο ή δοκίμιο ελέγχου αποδεικνύεται ότι το σύστημα ανιχνεύει την αναζητούμενη ασυνέχεια.
- 5Διενέργεια του ελέγχουΗ σάρωση εκτελείται σύμφωνα με τη διαδικασία· οι ενδείξεις καταγράφονται και εντοπίζονται.
- 6ΕκτίμησηΟι ενδείξεις αξιολογούνται βάσει του ισχύοντος προτύπου αποδοχής ως προς το αν αποτελούν ατέλειες· γίνεται διαστασιολόγηση.
- 7ΑναφοράΜέθοδος, τεχνική, εξοπλισμός, βαθμονόμηση, ευρήματα και κριτήριο αποδοχής δίνονται μαζί στην έκθεση.
Μη συμμορφώσεις
Το αποτέλεσμα της μέτρησης συγκρίνεται με το εύρος φερρίτη που ορίζει η προδιαγραφή ή το σχετικό πρότυπο. Στους διφασικούς (duplex) χάλυβες, το τυπικό στοχευόμενο εύρος είναι στενότερο, και τόσο το κατώτερο όσο και το ανώτερο όριο είναι κρίσιμα· ένα αποτέλεσμα εκτός εύρους απαιτεί επανεξέταση των παραμέτρων συγκόλλησης.
Έκθεση επιθεώρησης
- Φορέας επιθεώρησης και επίπεδο/κλάδος προσωπικού κατά EN ISO 9712
- Εφαρμοζόμενη μέθοδος και τεχνική και αριθμός γραπτής διαδικασίας
- Εξεταζόμενο τεμάχιο, συγκόλληση και σκαρίφημα θέσης
- Εξοπλισμός, αναλώσιμα και αρχεία βαθμονόμησης
- Κατάσταση επιφάνειας και συνθήκες ελέγχου
- Καταγεγραμμένες ενδείξεις, θέση και διαστάσεις
- Εφαρμοζόμενο πρότυπο αποδοχής και αποτέλεσμα αξιολόγησης
- Απόφαση αποδοχής / απόρριψης
Διαπίστευση
Ο μη καταστροφικός έλεγχος διενεργείται ως διαπιστευμένη δραστηριότητα επιθεώρησης κατά ISO/IEC 17020. Ο δεύτερος καθοριστικός παράγοντας είναι τα προσόντα του προσωπικού: ο ελεγκτής πρέπει να είναι πιστοποιημένος κατά EN ISO 9712 ως προς τη μέθοδο, το επίπεδο και τον βιομηχανικό κλάδο. Έλεγχος με μέθοδο εκτός του πεδίου του πιστοποιητικού δεν θεωρείται έγκυρος. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17020 από φορείς που έχουν προσυπογράψει τη συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης ILAC.
Πεδίο και εξουσιοδοτήσειςΣχετικές επιθεωρήσεις
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί ο φερρίτης δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ λίγος ούτε πολύς;
Ο δέλτα φερρίτης αποτρέπει τη θερμή ρωγμή σε ωστενιτικές συγκολλήσεις, γι' αυτό απαιτείται ένα ελάχιστο επίπεδο. Ωστόσο, η υπερβολική περιεκτικότητα σε φερρίτη μειώνει τη δυσθραυστότητα του υλικού και την αντίστασή του στη διάβρωση σε περιβάλλον χλωριόντων, και σε υψηλή θερμοκρασία μπορεί να μετατραπεί σε εύθραυστες φάσεις. Γι' αυτό ο στόχος είναι ένα εύρος.
Επηρεάζεται η μέτρηση από την κατάσταση της επιφάνειας;
Ναι, επηρεάζεται. Σκωρία, πιτσιλίσματα, οξείδιο και τραχύτητα στην επιφάνεια διαταράσσουν τη μαγνητική μέτρηση. Πριν από τη μέτρηση, η επιφάνεια πρέπει να προετοιμαστεί όπως ορίζει το πρότυπο, και το όργανο πρέπει να επαληθευτεί με πιστοποιημένα πρότυπα.
Ποιος μπορεί να διενεργήσει την επιθεώρηση;
Το προσωπικό ΜΚΕ πιστοποιείται κατά EN ISO 9712 ανά μέθοδο, επίπεδο (1, 2, 3) και βιομηχανικό κλάδο. Το Επίπεδο 1 εκτελεί τον έλεγχο, το Επίπεδο 2 αξιολογεί και συντάσσει έκθεση, το Επίπεδο 3 εκπονεί διαδικασίες και επιλέγει μέθοδο. Έλεγχος σε μέθοδο ή κλάδο εκτός πιστοποιητικού δεν ισχύει.