Τι είναι ο έλεγχος;
Ο κοινωνικός έλεγχος αξιολογεί αν οι συνθήκες εργασίας σε μια μονάδα συμμορφώνονται με διεθνή εργασιακά πρότυπα, την τοπική εργατική νομοθεσία και τον κώδικα δεοντολογίας του αγοραστή. Τον διακρίνει ότι, πέραν των αρχείων, περιλαμβάνει εμπιστευτικές συνεντεύξεις εργαζομένων ανεξάρτητα από τη διοίκηση.
Γιατί διενεργείται;
Στόχος είναι ο εντοπισμός κινδύνων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνθηκών εργασίας στην εφοδιαστική αλυσίδα και η άρση τους. Για τις αγοράστριες μάρκες είναι κίνδυνος φήμης· για τον προμηθευτή προϋπόθεση για παραγγελίες.
Ποιος τον ζητά;
- Διεθνή εμπορικά σήματα και αλυσίδες λιανικής
- Αγοραστές μέλη των amfori, Sedex και RBA
- Εταιρείες εντός του πεδίου υποχρεώσεων δέουσας επιμέλειας για τα ανθρώπινα δικαιώματα
- Κατασκευαστές κλωστοϋφαντουργικών, τροφίμων και ηλεκτρονικών που εξάγουν
- Οργανισμοί που διενεργούν επισκόπηση ESG πριν από την επένδυση
Κριτήρια ελέγχου
Τα κριτήρια ποικίλλουν ανάλογα με το εφαρμοζόμενο σύστημα: SMETA/ETI Base Code, amfori BSCI, SA8000, RBA ή ο δικός του κώδικας δεοντολογίας του αγοραστή. Η τοπική εργατική νομοθεσία προστίθεται πάντα σε αυτό· όπου το κριτήριο και η νομοθεσία συγκρούονται, ισχύει το πιο προστατευτικό.
Εύρος ελέγχου
- Παιδική εργασία και προστασία των νεαρών εργαζομένων
- Δείκτες καταναγκαστικής εργασίας: δουλεία λόγω χρέους, κατάσχεση εγγράφων ταυτότητας
- Ώρες εργασίας, υπερωρίες και εβδομαδιαία ανάπαυση
- Μισθοί, κρατήσεις, κοινωνική ασφάλιση και αδήλωτη απασχόληση
- Ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και εκπροσώπηση εργαζομένων
- Διακρίσεις, παρενόχληση και πειθαρχικές πρακτικές
- Συνθήκες επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας
- Κοιτώνες, καντίνες και εγκαταστάσεις πρόνοιας
- Πρακτικές μεταναστών εργαζομένων και πρακτόρων πρόσληψης
- Η κατάσταση των εργαζομένων υπεργολάβων και υποπρομηθευτών
- Ο μηχανισμός καταγγελιών και η προσβασιμότητά του
- Συνέπεια μεταξύ συνεντεύξεων εργαζομένων και αρχείων
Σχετικά πρότυπα
- SA8000
- ETI Base Code
- amfori BSCI
- Κώδικας Δεοντολογίας RBA
- Θεμελιώδεις Συμβάσεις της ΔΟΕ
- ISO 19011
Διαδικασία ελέγχου
- 1Επιλογή των κριτηρίων εφαρμογήςΚαθορίζεται το πρότυπο, το σχήμα ή η νομοθεσία βάσει των οποίων διενεργείται ο έλεγχος· στους θεματικούς ελέγχους η επιλογή κριτηρίου καθορίζει άμεσα τη σημασία του αποτελέσματος.
- 2Εκτίμηση κινδύνου και εύροςΟι περιοχές κινδύνου προσδιορίζονται βάσει δραστηριότητας και τοποθεσίας του οργανισμού· ανάλογα προγραμματίζονται οι ημέρες ελέγχου.
- 3Εξέταση εγγράφων και αρχείωνΕξετάζονται πολιτικές, διαδικασίες, άδειες, αρχεία μετρήσεων και αποτελέσματα προηγούμενων ελέγχων.
- 4Επιτόπιος έλεγχοςΔιασχίζονται οι σχετικοί χώροι· γίνονται μετρήσεις, παρατηρήσεις και έλεγχοι αρχείων ειδικοί για το θέμα.
- 5Συνεντεύξεις εργαζομένωνΕφόσον το απαιτεί το θέμα, διεξάγονται εμπιστευτικές συνεντεύξεις με εργαζομένους ανεξάρτητα από τη διοίκηση· οι δηλώσεις αντιπαραβάλλονται με τα αρχεία.
- 6Αξιολόγηση νομικής συμμόρφωσηςΗ συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία ελέγχεται χωριστά· η νομική μη συμμόρφωση αποτελεί σε κάθε σχήμα τη βαρύτερη κατηγορία ευρήματος.
- 7Αναφορά των ευρημάτωνΤα ευρήματα ταξινομούνται κατά βαρύτητα και συγκεντρώνονται σε έκθεση.
- 8Διορθωτικές ενέργειες και παρακολούθησηΛαμβάνεται σχέδιο διορθωτικών ενεργειών· παρακολουθείται το κλείσιμό του εντός της προθεσμίας του σχήματος.
Ευρήματα
Τα ευρήματα βαθμολογούνται σύμφωνα με την ταξινόμηση του συστήματος. Ευρήματα όπως παιδική εργασία, καταναγκαστική εργασία και κίνδυνος για τη ζωή εμπίπτουν στην κατηγορία μηδενικής ανοχής, και όταν εντοπίζονται ενεργοποιείται ειδική διαδικασία που απαιτεί άμεση ειδοποίηση του αγοραστή.
Έκθεση ελέγχου
- Στοιχεία φορέα, ελεγκτή και ελεγχόμενου
- Εφαρμοζόμενο πρότυπο, σχήμα ή νομοθεσία
- Ημερομηνία, διάρκεια και εύρος ελέγχου
- Ευρήματα από την εξέταση εγγράφων και αρχείων
- Επιτόπιες παρατηρήσεις και αποτελέσματα μετρήσεων
- Ευρήματα από συνεντεύξεις εργαζομένων, εφόσον έγιναν
- Αξιολόγηση νομικής συμμόρφωσης
- Ευρήματα, βαρύτητα και τεκμήρια
- Σχέδιο διορθωτικών ενεργειών και προθεσμίες
Όρια του αποτελέσματος
Οι περισσότεροι έλεγχοι κοινωνικής συμμόρφωσης παράγουν ΕΚΘΕΣΗ, όχι πιστοποιητικό· δεν εκδίδεται πιστοποιητικό βάσει SMETA ή amfori BSCI. Πιστοποιητικό με περίοδο ισχύος εκδίδεται μόνο βάσει συστημάτων πιστοποίησης όπως τα SA8000 και WRAP. Ο έλεγχος επίσης δείχνει την κατάσταση σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία και βασίζεται σε δειγματοληψία· η πιθανότητα παραποίησης αρχείων αποτελεί πάντα περιορισμό, γι' αυτό οι συνεντεύξεις εργαζομένων είναι κρίσιμης σημασίας.
Διαπίστευση
Η διαπίστευση διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του ελέγχου. Οι έλεγχοι τρίτου μέρους που στηρίζουν την πιστοποίηση συστημάτων διαχείρισης διενεργούνται κατά ISO/IEC 17021-1 και όσοι στηρίζουν την πιστοποίηση προϊόντος κατά ISO/IEC 17065· τα πεδία αυτά υπόκεινται σε διαπίστευση. Οι έλεγχοι πρώτου και δεύτερου μέρους, καθώς και όσοι διέπονται από τους κανόνες του ιδιοκτήτη ενός σχήματος (SMETA, amfori BSCI), δεν εμπίπτουν στη διαπιστευμένη πιστοποίηση· ακολουθούν το ISO 19011 και παράγουν έκθεση. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17021-1 και ISO/IEC 17065 από φορείς της συμφωνίας IAF· ποιοι έλεγχοι προσφέρονται εντός διαπιστευμένου πεδίου επιβεβαιώνεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.
Πεδίο και εξουσιοδοτήσειςΣχετικοί έλεγχοι
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί είναι τόσο σημαντικές οι συνεντεύξεις εργαζομένων;
Τα αρχεία μισθοδοσίας και ωραρίου μπορούν να προετοιμαστούν για τον έλεγχο· οι δηλώσεις των εργαζομένων είναι ο μόνος τρόπος να φτάσουμε στην αλήθεια όταν έρχονται σε αντίθεση με τα αρχεία. Γι' αυτό οι συνεντεύξεις διεξάγονται ανεξάρτητα από τη διοίκηση, εμπιστευτικά και στη γλώσσα του εργαζομένου.
Διενεργούνται ανεπάγγελτοι έλεγχοι;
Ολοένα και περισσότερο. Επειδή τα αρχεία και οι συνθήκες μπορούν να προετοιμαστούν για έναν προαναγγελθέντα έλεγχο, πολλά συστήματα εφαρμόζουν ημι-προαναγγελθέντα έλεγχο (με δεδομένο χρονικό παράθυρο) ή πλήρως ανεπάγγελτο έλεγχο.
Λαμβάνω πιστοποιητικό ως αποτέλεσμα αυτού του ελέγχου;
Εξαρτάται από το πλαίσιο υπό το οποίο διενεργείται ο έλεγχος. Αν διενεργείται στο πλαίσιο διαπιστευμένου συστήματος πιστοποίησης, μπορεί να καταλήξει σε πιστοποιητικό· το αποτέλεσμα ελέγχου που γίνεται κατόπιν αιτήματος πελάτη ή για εσωτερική αξιολόγηση είναι έκθεση.
Ελέγχεται επίσης η νομική συμμόρφωση;
Ναι, και σε κάθε θεματικό έλεγχο, η νομική μη συμμόρφωση αποτελεί την πιο σοβαρή κατηγορία ευρήματος. Όσο καλά κι αν είναι δομημένο το σύστημα διαχείρισης, μια παραβίαση της ισχύουσας νομοθεσίας, εφόσον διαπιστωθεί, αναφέρεται με ύψιστη προτεραιότητα.







