Τι είναι ο έλεγχος;
Ο έλεγχος υγείας και ασφάλειας στην εργασία αξιολογεί αν έχουν αναγνωριστεί οι κίνδυνοι για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, αν ελέγχονται και αν τηρούνται οι νομικές υποχρεώσεις.
Γιατί διενεργείται;
Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου εργατικού ατυχήματος και επαγγελματικής ασθένειας πριν συμβεί το ατύχημα. Τα περισσότερα ευρήματα αφορούν καταστάσεις που έχουν ήδη συμβεί ως παρ' ολίγον ατυχήματα αλλά δεν αντιμετωπίστηκαν συστηματικά.
Ποιος τον ζητά;
- Επιχειρήσεις υψηλής κατηγορίας κινδύνου
- Οργανισμοί που καθιερώνουν ή διατηρούν το ISO 45001
- Εταιρείες που συνεργάζονται με υπεργολάβους
- Επιχειρήσεις που διεξάγουν διερεύνηση βασικής αιτίας μετά από ατύχημα
- Προμηθευτές των οποίων οι πελάτες ζητούν αποδεικτικά απόδοσης OHS
Κριτήρια ελέγχου
Τα κριτήρια είναι η ισχύουσα νομοθεσία επαγγελματικής υγείας και ασφάλειας μαζί με ένα πρότυπο συστήματος διαχείρισης όπως το ISO 45001· μπορούν να προστεθούν ο κώδικας δεοντολογίας του πελάτη και κλαδικές απαιτήσεις.
Εύρος ελέγχου
- Η επικαιρότητα και το εύρος της εκτίμησης κινδύνου
- Προσδιορισμός κινδύνων και εφαρμογή της ιεραρχίας ελέγχου κινδύνου
- Οργάνωση OHS και αναθέσεις ρόλων
- Μηχανισμοί συμμετοχής και διαβούλευσης εργαζομένων
- Παροχή και χρήση μέσων ατομικής προστασίας
- Προφυλακτήρες μηχανημάτων και συσκευές ασφαλείας
- Ηλεκτρική ασφάλεια και γείωση
- Συστήματα αδειών για εργασία σε ύψος, περιορισμένο χώρο και εργασία με θερμότητα
- Χημική έκθεση και δελτία δεδομένων ασφαλείας
- Σχέδια έκτακτης ανάγκης, εκκένωση και ασκήσεις
- Αρχεία ατυχημάτων και παρ' ολίγον ατυχημάτων, διερευνήσεις συμβάντων
- Επιτήρηση υγείας και περιοδικές εξετάσεις
- Εκπαιδεύσεις OHS και αρχεία ικανοτήτων
- Διαχείριση υπεργολάβων και επισκεπτών
Σχετικά πρότυπα
- ISO 45001
- ISO 19011
- ISO 45003
- ILO-OSH 2001
Διαδικασία ελέγχου
- 1Επιλογή των κριτηρίων εφαρμογήςΚαθορίζεται το πρότυπο, το σχήμα ή η νομοθεσία βάσει των οποίων διενεργείται ο έλεγχος· στους θεματικούς ελέγχους η επιλογή κριτηρίου καθορίζει άμεσα τη σημασία του αποτελέσματος.
- 2Εκτίμηση κινδύνου και εύροςΟι περιοχές κινδύνου προσδιορίζονται βάσει δραστηριότητας και τοποθεσίας του οργανισμού· ανάλογα προγραμματίζονται οι ημέρες ελέγχου.
- 3Εξέταση εγγράφων και αρχείωνΕξετάζονται πολιτικές, διαδικασίες, άδειες, αρχεία μετρήσεων και αποτελέσματα προηγούμενων ελέγχων.
- 4Επιτόπιος έλεγχοςΔιασχίζονται οι σχετικοί χώροι· γίνονται μετρήσεις, παρατηρήσεις και έλεγχοι αρχείων ειδικοί για το θέμα.
- 5Συνεντεύξεις εργαζομένωνΕφόσον το απαιτεί το θέμα, διεξάγονται εμπιστευτικές συνεντεύξεις με εργαζομένους ανεξάρτητα από τη διοίκηση· οι δηλώσεις αντιπαραβάλλονται με τα αρχεία.
- 6Αξιολόγηση νομικής συμμόρφωσηςΗ συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία ελέγχεται χωριστά· η νομική μη συμμόρφωση αποτελεί σε κάθε σχήμα τη βαρύτερη κατηγορία ευρήματος.
- 7Αναφορά των ευρημάτωνΤα ευρήματα ταξινομούνται κατά βαρύτητα και συγκεντρώνονται σε έκθεση.
- 8Διορθωτικές ενέργειες και παρακολούθησηΛαμβάνεται σχέδιο διορθωτικών ενεργειών· παρακολουθείται το κλείσιμό του εντός της προθεσμίας του σχήματος.
Ευρήματα
Ευρήματα που ενέχουν άμεσο κίνδυνο για τη ζωή (μη προστατευμένο μηχάνημα, απουσία προστασίας από πτώση σε ύψος, κενό ηλεκτρικής ασφάλειας) εμπίπτουν στην κατηγορία άμεσης δράσης και αναφέρονται στη διοίκηση κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Οι αδυναμίες του συστήματος διορθώνονται εντός καθορισμένης προθεσμίας.
Έκθεση ελέγχου
- Στοιχεία φορέα, ελεγκτή και ελεγχόμενου
- Εφαρμοζόμενο πρότυπο, σχήμα ή νομοθεσία
- Ημερομηνία, διάρκεια και εύρος ελέγχου
- Ευρήματα από την εξέταση εγγράφων και αρχείων
- Επιτόπιες παρατηρήσεις και αποτελέσματα μετρήσεων
- Ευρήματα από συνεντεύξεις εργαζομένων, εφόσον έγιναν
- Αξιολόγηση νομικής συμμόρφωσης
- Ευρήματα, βαρύτητα και τεκμήρια
- Σχέδιο διορθωτικών ενεργειών και προθεσμίες
Όρια του αποτελέσματος
Ο έλεγχος καλύπτει διαπιστώσεις εντός των εφαρμοζόμενων κριτηρίων και δεν αποφαίνεται για θέματα εκτός αυτών. Επιπλέον αποτυπώνει την κατάσταση σε δεδομένη ημερομηνία και δεν καλύπτει μεταγενέστερες μεταβολές. Οι περισσότεροι τέτοιοι έλεγχοι παράγουν έκθεση και όχι πιστοποιητικό· μόνο εντός διαπιστευμένου σχήματος πιστοποίησης μπορούν να οδηγήσουν σε πιστοποιητικό.
Διαπίστευση
Η διαπίστευση διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του ελέγχου. Οι έλεγχοι τρίτου μέρους που στηρίζουν την πιστοποίηση συστημάτων διαχείρισης διενεργούνται κατά ISO/IEC 17021-1 και όσοι στηρίζουν την πιστοποίηση προϊόντος κατά ISO/IEC 17065· τα πεδία αυτά υπόκεινται σε διαπίστευση. Οι έλεγχοι πρώτου και δεύτερου μέρους, καθώς και όσοι διέπονται από τους κανόνες του ιδιοκτήτη ενός σχήματος (SMETA, amfori BSCI), δεν εμπίπτουν στη διαπιστευμένη πιστοποίηση· ακολουθούν το ISO 19011 και παράγουν έκθεση. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17021-1 και ISO/IEC 17065 από φορείς της συμφωνίας IAF· ποιοι έλεγχοι προσφέρονται εντός διαπιστευμένου πεδίου επιβεβαιώνεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.
Πεδίο και εξουσιοδοτήσειςΣχετικοί έλεγχοι
Συχνές ερωτήσεις
Αντικαθιστά ο έλεγχος OHS τη νόμιμη επιθεώρηση;
Όχι. Μια επιθεώρηση από την αρμόδια επιθεώρηση εργασίας είναι νόμιμη πράξη και φέρει εξουσίες επιβολής. Ένας έλεγχος OHS είναι μια εθελοντική ή συμβατική αξιολόγηση· ο σκοπός του είναι να εντοπίσει κενά πριν από τη νόμιμη επιθεώρηση.
Λαμβάνω πιστοποιητικό ως αποτέλεσμα αυτού του ελέγχου;
Εξαρτάται από το πλαίσιο υπό το οποίο διενεργείται ο έλεγχος. Αν διενεργείται στο πλαίσιο διαπιστευμένου συστήματος πιστοποίησης, μπορεί να καταλήξει σε πιστοποιητικό· το αποτέλεσμα ελέγχου που γίνεται κατόπιν αιτήματος πελάτη ή για εσωτερική αξιολόγηση είναι έκθεση.
Ελέγχεται επίσης η νομική συμμόρφωση;
Ναι, και σε κάθε θεματικό έλεγχο, η νομική μη συμμόρφωση αποτελεί την πιο σοβαρή κατηγορία ευρήματος. Όσο καλά κι αν είναι δομημένο το σύστημα διαχείρισης, μια παραβίαση της ισχύουσας νομοθεσίας, εφόσον διαπιστωθεί, αναφέρεται με ύψιστη προτεραιότητα.