Έλεγχος ESG — Αξιολόγηση Περιβαλλοντικών, Κοινωνικών Θεμάτων και Εταιρικής Διακυβέρνησης

Τι είναι ο έλεγχος;

Ο έλεγχος ESG αξιολογεί την επίδοση ενός οργανισμού στους τομείς περιβάλλοντος (E), κοινωνίας (S) και διακυβέρνησης (G) και τα δεδομένα που δημοσιοποιεί. Το εύρος έχει δύο όψεις: την πραγματικότητα των πρακτικών και την ακρίβεια των αναφερόμενων δεδομένων.

Γιατί διενεργείται;

Στόχος είναι να αποδειχθεί ότι οι πληροφορίες βιωσιμότητας που παρουσιάζονται σε επενδυτές, πελάτες και ρυθμιστές είναι τεκμηριωμένες και να μειωθεί ο κίνδυνος πράσινου ξεπλύματος.

Ποιος τον ζητά;

Εταιρείες που δημοσιεύουν έκθεση βιωσιμότητας
Επιχειρήσεις που υπόκεινται στις απαιτήσεις ESG επενδυτών και δανειστών
Όμιλοι εντός του πεδίου εφαρμογής της εταιρικής αναφοράς βιωσιμότητας
Προμηθευτές των οποίων η αλυσίδα εφοδιασμού απαιτεί επίδοση ESG
Εταιρείες ενόψει δημόσιας εγγραφής ή επενδυτικής διαδικασίας

Κριτήρια ελέγχου

Το κριτήριο είναι το εφαρμοζόμενο πλαίσιο αναφοράς: GRI, ESRS, ISSB/IFRS S1-S2, SASB ή το δικό του ερωτηματολόγιο ESG του επενδυτή. Για την ακρίβεια των δεδομένων χρησιμοποιούνται το ISO 14064 και συναφή πρότυπα μέτρησης.

Εύρος ελέγχου

Η δομή διακυβέρνησης ESG και η εποπτεία του διοικητικού συμβουλίου
Η ανάλυση ουσιαστικότητας (materiality) και η συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών
Περιβαλλοντικά δεδομένα: ενέργεια, νερό, απόβλητα, εκπομπές
Η απογραφή αερίων θερμοκηπίου και η μέθοδος υπολογισμού
Κοινωνικά δεδομένα: απασχόληση, πολυμορφία, επαγγελματική ασφάλεια, κατάρτιση
Κοινωνική και περιβαλλοντική επίδοση της αλυσίδας εφοδιασμού
Επιχειρηματική ηθική, καταπολέμηση της δωροδοκίας και συμμόρφωση
Στόχοι, δεσμεύσεις και παρακολούθηση προόδου
Διαδικασίες συλλογής δεδομένων και εσωτερικοί έλεγχοι
Ιχνηλασιμότητα των αναφερόμενων δεδομένων έως την πηγή τους
Η πληρότητα των γνωστοποιήσεων που απαιτεί το πλαίσιο
Η τεκμηρίωση των περιβαλλοντικών ισχυρισμών και ο κίνδυνος πρασινοποίησης (greenwashing)

Σχετικά πρότυπα

Πρότυπα GRI
ESRS
IFRS S1 / S2
ISO 14064
ISAE 3000
ISO 19011

Διαδικασία ελέγχου

1Επιλογή των κριτηρίων εφαρμογήςΚαθορίζεται το πρότυπο, το σχήμα ή η νομοθεσία βάσει των οποίων διενεργείται ο έλεγχος· στους θεματικούς ελέγχους η επιλογή κριτηρίου καθορίζει άμεσα τη σημασία του αποτελέσματος.
2Εκτίμηση κινδύνου και εύροςΟι περιοχές κινδύνου προσδιορίζονται βάσει δραστηριότητας και τοποθεσίας του οργανισμού· ανάλογα προγραμματίζονται οι ημέρες ελέγχου.
3Εξέταση εγγράφων και αρχείωνΕξετάζονται πολιτικές, διαδικασίες, άδειες, αρχεία μετρήσεων και αποτελέσματα προηγούμενων ελέγχων.
4Επιτόπιος έλεγχοςΔιασχίζονται οι σχετικοί χώροι· γίνονται μετρήσεις, παρατηρήσεις και έλεγχοι αρχείων ειδικοί για το θέμα.
5Συνεντεύξεις εργαζομένωνΕφόσον το απαιτεί το θέμα, διεξάγονται εμπιστευτικές συνεντεύξεις με εργαζομένους ανεξάρτητα από τη διοίκηση· οι δηλώσεις αντιπαραβάλλονται με τα αρχεία.
6Αξιολόγηση νομικής συμμόρφωσηςΗ συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία ελέγχεται χωριστά· η νομική μη συμμόρφωση αποτελεί σε κάθε σχήμα τη βαρύτερη κατηγορία ευρήματος.
7Αναφορά των ευρημάτωνΤα ευρήματα ταξινομούνται κατά βαρύτητα και συγκεντρώνονται σε έκθεση.
8Διορθωτικές ενέργειες και παρακολούθησηΛαμβάνεται σχέδιο διορθωτικών ενεργειών· παρακολουθείται το κλείσιμό του εντός της προθεσμίας του σχήματος.

Ευρήματα

Τα ευρήματα κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: ευρήματα επίδοσης (κενά στην πρακτική) και ευρήματα δεδομένων (έλλειψη τεκμηρίωσης των αναφερόμενων δεδομένων, σφάλμα υπολογισμού, ασυνέπεια πεδίου εφαρμογής). Τα ευρήματα δεδομένων ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο όταν πρόκειται για δημόσια δημοσιευμένη έκθεση.

Έκθεση ελέγχου

Στοιχεία φορέα, ελεγκτή και ελεγχόμενου
Εφαρμοζόμενο πρότυπο, σχήμα ή νομοθεσία
Ημερομηνία, διάρκεια και εύρος ελέγχου
Ευρήματα από την εξέταση εγγράφων και αρχείων
Επιτόπιες παρατηρήσεις και αποτελέσματα μετρήσεων
Ευρήματα από συνεντεύξεις εργαζομένων, εφόσον έγιναν
Αξιολόγηση νομικής συμμόρφωσης
Ευρήματα, βαρύτητα και τεκμήρια
Σχέδιο διορθωτικών ενεργειών και προθεσμίες

Όρια του αποτελέσματος

Ο έλεγχος ESG και η ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ (assurance) μιας έκθεσης βιωσιμότητας είναι διαφορετικές αναθέσεις. Η υπηρεσία διασφάλισης διενεργείται σύμφωνα με πρότυπο διασφάλισης όπως το ISAE 3000 και παράγει δήλωση περιορισμένης ή εύλογης διασφάλισης· ο έλεγχος ESG παράγει έκθεση ευρημάτων. Επιπλέον, ο έλεγχος ESG δεν αποτελεί βαθμολόγηση (rating)· δεν πρέπει να συγχέεται με τη βαθμολογία που αποδίδουν οι οργανισμοί αξιολόγησης ESG.

Διαπίστευση

Η διαπίστευση διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του ελέγχου. Οι έλεγχοι τρίτου μέρους που στηρίζουν την πιστοποίηση συστημάτων διαχείρισης διενεργούνται κατά ISO/IEC 17021-1 και όσοι στηρίζουν την πιστοποίηση προϊόντος κατά ISO/IEC 17065· τα πεδία αυτά υπόκεινται σε διαπίστευση. Οι έλεγχοι πρώτου και δεύτερου μέρους, καθώς και όσοι διέπονται από τους κανόνες του ιδιοκτήτη ενός σχήματος (SMETA, amfori BSCI), δεν εμπίπτουν στη διαπιστευμένη πιστοποίηση· ακολουθούν το ISO 19011 και παράγουν έκθεση. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17021-1 και ISO/IEC 17065 από φορείς της συμφωνίας IAF· ποιοι έλεγχοι προσφέρονται εντός διαπιστευμένου πεδίου επιβεβαιώνεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.

Πεδίο και εξουσιοδοτήσεις

Σχετικοί έλεγχοι

Συχνές ερωτήσεις

Είναι ο έλεγχος ESG και η βαθμολόγηση ESG το ίδιο πράγμα;

Όχι. Η βαθμολόγηση είναι ένα εμπορικό προϊόν που αποδίδει βαθμό στην επίδοση ESG ενός οργανισμού και βασίζεται κυρίως σε δημόσια δεδομένα. Ο έλεγχος ESG είναι μια αξιολόγηση που διενεργείται επιτόπου και παράγει έκθεση ευρημάτων.

Χρειάζομαι επαλήθευση ή έλεγχο για τα δεδομένα αερίων θερμοκηπίου;

Μια δήλωση αερίων θερμοκηπίου απαιτεί ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ σύμφωνα με το ISO 14064-3· πρόκειται για ξεχωριστή υπηρεσία που παράγει δήλωση επαλήθευσης. Ο έλεγχος ESG εξετάζει επίσης τη διαδικασία συλλογής των δεδομένων αερίων θερμοκηπίου, αλλά δεν υποκαθιστά μια δήλωση επαλήθευσης.

Λαμβάνω πιστοποιητικό ως αποτέλεσμα αυτού του ελέγχου;

Εξαρτάται από το πλαίσιο υπό το οποίο διενεργείται ο έλεγχος. Αν διενεργείται στο πλαίσιο διαπιστευμένου συστήματος πιστοποίησης, μπορεί να καταλήξει σε πιστοποιητικό· το αποτέλεσμα ελέγχου που γίνεται κατόπιν αιτήματος πελάτη ή για εσωτερική αξιολόγηση είναι έκθεση.

Ελέγχεται επίσης η νομική συμμόρφωση;

Ναι, και σε κάθε θεματικό έλεγχο, η νομική μη συμμόρφωση αποτελεί την πιο σοβαρή κατηγορία ευρήματος. Όσο καλά κι αν είναι δομημένο το σύστημα διαχείρισης, μια παραβίαση της ισχύουσας νομοθεσίας, εφόσον διαπιστωθεί, αναφέρεται με ύψιστη προτεραιότητα.