ATEX Ürün Belgelendirmesi (Patlayıcı Ortam)

ATEX, muhtemel patlayıcı ortamlarda kullanılacak ekipmanın AB pazarına arzı için uygulanan uygunluk rejimidir (2014/34/AB). Ürün belgelendirme başlığı altında ele alındığında odak, ekipmanın koruma türü, gaz grubu ve sıcaklık sınıfına göre belgelendirilmesi ve Ex işaretinin doğru kurulmasıdır. Kategori 1 ve elektrikli Kategori 2 ekipmanda onaylanmış kuruluş katılımı zorunludur.

• Patlayıcı ortamda kullanılacak ekipman üreticileri
• Ex-proof motor, pano, aydınlatma ve sensör imalatçıları
• Petrokimya, boya, un ve şeker sanayiine ekipman sağlayanlar
• Toz patlaması riski bulunan tesislere ekipman veren firmalar

AB pazarı için kapsamdaki ekipmanda zorunludur. Onaylanmış kuruluşun devreye girip girmediği ekipman kategorisine bağlıdır: Kategori 1 ve elektrikli Kategori 2'de AB tip incelemesi zorunlu, Kategori 3'te üretici kendi beyanını yapabilir.

• Ekipman grubu (I/II) ve kategori (1/2/3) belirlenmesi
• Gaz (G) veya toz (D) ortamına göre koruma şartları
• Koruma türünün seçilmesi ve tasarımın buna göre doğrulanması
• Gaz grubu (IIA/IIB/IIC) ve sıcaklık sınıfı (T1-T6) belirlenmesi
• Tutuşturma tehlikesi değerlendirmesi
• Tip testi (EN IEC 60079 serisi, elektrikli olmayanlarda EN ISO 80079 serisi)
• Kalite güvence bildirimi (Kategori 1 ve elektrikli Kategori 2 için üretim aşaması)
• Ex işaretinin ve kimlik bilgilerinin ekipman üzerinde gösterilmesi

1. 1Başvuru ve Ürün TanımıÜrün ailesi, model listesi, teknik özellikler ve hedef pazar belirlenir. Uygulanacak standart ve belgelendirme yolu bu adımda netleşir.
2. 2Teknik Dosya İncelemesiTasarım dokümanları, malzeme listesi, kritik bileşen sertifikaları ve kullanım kılavuzu incelenir.
3. 3Ürün Testleriİlgili standardın gerektirdiği deneyler yapılır. Test raporu, belgelendirme kararının temel dayanağıdır.
4. 4Fabrika DenetimiŞema gerektiriyorsa üretim yerinde imalatın sürekliliği ve ürün kontrolü (FPC) doğrulanır.
5. 5Belge Düzenlenmesi ve İşaretlemeUygunluk doğrulandığında belge düzenlenir; ürün ve ambalaj üzerindeki işaretleme kuralları uygulanır.
6. 6Takip DenetimleriŞemaya göre periyodik fabrika denetimi ve/veya piyasadan numune alınarak takip testi yapılır.

Geçerlilik süresi şemaya göre değişir: kimi ürün belgesi süresiz olup periyodik fabrika denetimine bağlıdır, kimi şema (ör. ülke pazar işaretleri) yıllık veya sevkiyat bazlı yenileme ister. Ürün tasarımında yapılan her değişiklik belgenin gözden geçirilmesini gerektirir.

• Ürün model ve varyant listesi
• Teknik çizim, şema ve malzeme listesi
• Kritik bileşenlerin sertifikaları
• Kullanım kılavuzu ve etiket örneği
• Varsa mevcut test raporları
• Üretim yeri bilgileri

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Ürün ailesindeki model ve varyant sayısı
• Uygulanacak standardın gerektirdiği test kapsamı
• Fabrika denetimi gerekip gerekmediği
• Hedef pazar sayısı ve her pazarın ayrı test isteyip istemediği
• Mevcut test raporlarının kabul edilip edilemeyeceği

Ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamında yürütülür; belgelendirmeye dayanak olan deneyler ise ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda yapılır. İki kapsam birbirinden ayrıdır. Akreditasyon kurumları arasındaki tanınma IAF ve ILAC anlaşmalarıyla sağlanır.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• CB SchemeIECEE CB Scheme
• IECExPatlayıcı Ortam
• E-MarkAraç Homologasyonu
• WheelmarkMarine Equipment
• CEAB Ürün Uygunluğu
• UKCABirleşik Krallık Uygunluğu
• ENECElektrik Ürün Güvenliği
• GSAlmanya Ürün Güvenliği