Gözetim Zinciri (Chain of Custody) Belgelendirmesi

Gözetim zinciri belgelendirmesi, belirli bir özelliğe sahip malzemenin (sürdürülebilir kaynaklı, geri dönüştürülmüş, organik, sertifikalı) tedarik zinciri boyunca izlenebildiğini ve iddia edilen miktarın gerçekten var olduğunu gösterir. Tek bir şema değil, FSC, PEFC, RSPO, ISCC, GRS, RCS ve GOTS gibi birçok şemanın ortak kurgusudur.

• Sertifikalı hammadde işleyen üreticiler
• Sürdürülebilirlik iddiası taşıyan ürün satan markalar
• Ticaret, depolama ve fason işleme yapan ara halkalar
• İçerik beyanı (ör. %50 geri dönüştürülmüş) yapan firmalar

Şema bazında gönüllüdür. Buna karşılık ürün üzerinde sürdürülebilirlik iddiası kuruluyorsa, iddianın dayanağının gösterilmesi tüketici mevzuatı açısından beklenir; dayanaksız iddia yanıltıcı ticari uygulama sayılabilir.

• Gözetim zinciri yönetim sistemi ve sorumlulukların tanımı
• Sertifikalı girdinin doğrulanması ve tedarikçi belgelerinin kontrolü
• İddia yöntemi seçimi: fiziksel ayrım, kütle dengesi veya kredi sistemi
• Girdi-çıktı kayıtları ve dönüşüm faktörleri
• Hacim uzlaştırması ve iddia edilebilir miktarın hesabı
• Satış evrakında iddianın gösterilmesi
• Fason işlemlerin ve alt yüklenicilerin kontrolü
• Logo ve iddia kullanım kuralları
• Kayıtların saklanması ve iç denetim

1. 1Başvuru ve Ürün TanımıÜrün ailesi, model listesi, teknik özellikler ve hedef pazar belirlenir. Uygulanacak standart ve belgelendirme yolu bu adımda netleşir.
2. 2Teknik Dosya İncelemesiTasarım dokümanları, malzeme listesi, kritik bileşen sertifikaları ve kullanım kılavuzu incelenir.
3. 3Ürün Testleriİlgili standardın gerektirdiği deneyler yapılır. Test raporu, belgelendirme kararının temel dayanağıdır.
4. 4Fabrika DenetimiŞema gerektiriyorsa üretim yerinde imalatın sürekliliği ve ürün kontrolü (FPC) doğrulanır.
5. 5Belge Düzenlenmesi ve İşaretlemeUygunluk doğrulandığında belge düzenlenir; ürün ve ambalaj üzerindeki işaretleme kuralları uygulanır.
6. 6Takip DenetimleriŞemaya göre periyodik fabrika denetimi ve/veya piyasadan numune alınarak takip testi yapılır.

Geçerlilik süresi şemaya göre değişir: kimi ürün belgesi süresiz olup periyodik fabrika denetimine bağlıdır, kimi şema (ör. ülke pazar işaretleri) yıllık veya sevkiyat bazlı yenileme ister. Ürün tasarımında yapılan her değişiklik belgenin gözden geçirilmesini gerektirir.

• Ürün model ve varyant listesi
• Teknik çizim, şema ve malzeme listesi
• Kritik bileşenlerin sertifikaları
• Kullanım kılavuzu ve etiket örneği
• Varsa mevcut test raporları
• Üretim yeri bilgileri

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Ürün ailesindeki model ve varyant sayısı
• Uygulanacak standardın gerektirdiği test kapsamı
• Fabrika denetimi gerekip gerekmediği
• Hedef pazar sayısı ve her pazarın ayrı test isteyip istemediği
• Mevcut test raporlarının kabul edilip edilemeyeceği

Ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamında yürütülür; belgelendirmeye dayanak olan deneyler ise ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda yapılır. İki kapsam birbirinden ayrıdır. Akreditasyon kurumları arasındaki tanınma IAF ve ILAC anlaşmalarıyla sağlanır.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• FSC CoCOrman Ürünleri
• PEFC CoCOrman Ürünleri
• ISCC EUBiyoyakıt
• ISCC PLUSDöngüsel/Biyobazlı
• Biomass CertificationBiyokütle Sertifikasyonu
• Biofuel CertificationBiyoyakıt Sertifikasyonu
• RSPOPalm Yağı
• Rainforest AllianceSürdürülebilir Tarım