UNECE Araç Tip Onayı (Homologasyon)

UNECE homologasyonu, 1958 Cenevre Anlaşması kapsamında yayımlanan regülasyonlara göre araç, sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerin tip onayına tabi tutulmasıdır. Anlaşmaya taraf ülkeler birbirinin onaylarını karşılıklı tanır; bu, her ülkede yeniden onay alma yükünü ortadan kaldırır. Onay, tip onay otoritesi tarafından verilir; teknik değerlendirmeyi görevlendirilmiş teknik servisler yürütür.

• Araç üreticileri ve araç dönüştürücüleri
• Aydınlatma, fren, cam, ayna, lastik ve koltuk üreticileri
• Römork ve üstyapı imalatçıları
• Araç elektroniği ve siber güvenlik kapsamındaki sistem üreticileri

Kapsamdaki araç ve aksam için zorunludur; tip onayı olmadan tescil ve satış yapılamaz. Onaya ek olarak Üretim Uygunluğu (CoP) yükümlülüğü süreklidir. AB'de araç tip onayı (AB) 2018/858 çerçeve tüzüğüyle düzenlenir ve UNECE regülasyonlarının çoğu bu çerçeve içinde uygulanır.

• Uygulanacak UNECE regülasyonlarının belirlenmesi (araç kategorisine göre değişir)
• Teknik servis seçimi ve deney planlaması
• Deneylerin yürütülmesi ve teknik raporun düzenlenmesi
• Bilgi dokümanı (information document) ve teknik dosyanın hazırlanması
• İlk üretim uygunluğu (CoP) değerlendirmesi
• Tip onay belgesinin düzenlenmesi ve onay numarasının atanması
• E işaretinin ürün üzerinde gösterilmesi
• Üretim uygunluğunun periyodik denetimi
• Tip değişikliklerinin bildirilmesi, revizyon ve genişletme (extension) işlemleri
• R155 (siber güvenlik) ve R156 (yazılım güncelleme) kapsamında yönetim sistemi şartı

1. 1Başvuru ve Ürün TanımıÜrün ailesi, model listesi, teknik özellikler ve hedef pazar belirlenir. Uygulanacak standart ve belgelendirme yolu bu adımda netleşir.
2. 2Teknik Dosya İncelemesiTasarım dokümanları, malzeme listesi, kritik bileşen sertifikaları ve kullanım kılavuzu incelenir.
3. 3Ürün Testleriİlgili standardın gerektirdiği deneyler yapılır. Test raporu, belgelendirme kararının temel dayanağıdır.
4. 4Fabrika DenetimiŞema gerektiriyorsa üretim yerinde imalatın sürekliliği ve ürün kontrolü (FPC) doğrulanır.
5. 5Belge Düzenlenmesi ve İşaretlemeUygunluk doğrulandığında belge düzenlenir; ürün ve ambalaj üzerindeki işaretleme kuralları uygulanır.
6. 6Takip DenetimleriŞemaya göre periyodik fabrika denetimi ve/veya piyasadan numune alınarak takip testi yapılır.

Geçerlilik süresi şemaya göre değişir: kimi ürün belgesi süresiz olup periyodik fabrika denetimine bağlıdır, kimi şema (ör. ülke pazar işaretleri) yıllık veya sevkiyat bazlı yenileme ister. Ürün tasarımında yapılan her değişiklik belgenin gözden geçirilmesini gerektirir.

• Ürün model ve varyant listesi
• Teknik çizim, şema ve malzeme listesi
• Kritik bileşenlerin sertifikaları
• Kullanım kılavuzu ve etiket örneği
• Varsa mevcut test raporları
• Üretim yeri bilgileri

Sabit bir liste fiyatı yoktur; maliyet aşağıdaki değişkenlere göre hesaplanır ve teklifte yazılı olarak verilir.

• Ürün ailesindeki model ve varyant sayısı
• Uygulanacak standardın gerektirdiği test kapsamı
• Fabrika denetimi gerekip gerekmediği
• Hedef pazar sayısı ve her pazarın ayrı test isteyip istemediği
• Mevcut test raporlarının kabul edilip edilemeyeceği

Ürün belgelendirmesi ISO/IEC 17065 kapsamında yürütülür; belgelendirmeye dayanak olan deneyler ise ISO/IEC 17025 akreditasyonuna sahip laboratuvarlarda yapılır. İki kapsam birbirinden ayrıdır. Akreditasyon kurumları arasındaki tanınma IAF ve ILAC anlaşmalarıyla sağlanır.

Bu şemanın hangi kapsamda sunulabildiği ürününüze ve faaliyetinize göre değişir; teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• E-MarkAraç Homologasyonu
• CoPÜretim Uygunluğu
• EV ComplianceElektrikli Araç Uygunluğu
• Battery ComplianceBatarya Uygunluğu
• IATF 16949Otomotiv Kalite Yönetimi
• VDA 6.1Otomotiv Kalite Yönetim Sistemi Denetimi
• VDA 6.3Proses Denetimi
• VDA 6.5Ürün Denetimi