Sıcaklık Testi — RTCA DO-160 Bölüm 4

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Nedir?

Bu deney, RTCA DO-160 “Environmental Conditions and Test Procedures for Airborne Equipment” standardinin Bolum 4 (“Temperature and Altitude”) kapsaminda ekipmanın düşük ve yüksek sıcaklıkta çalışma, kısa süreli çalışma ve depolama koşullarında değerlendirilmesi amaciyla yurutulur. DO-160, EUROCAE ED-14 ile birebir ayni metindir ve ISO tarafindan ISO 7137 olarak taninir.

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Amacı

Amaç, havacılık ekipmanının uçuş ve zemin koşullarında ekipmanın düşük ve yüksek sıcaklıkta çalışma, kısa süreli çalışma ve depolama koşullarında değerlendirilmesi ile ilgili gerekliliklerini karşıladığını belgelemek ve ekipman kalifikasyonunu tamamlamaktır.

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Aviyonik üniteler ve göstergeler
Uçak içi elektronik ekipman
Haberleşme ve seyrüsefer cihazları
Kabin ve kargo bölmesi ekipmanı
Sensör ve aktüatörler

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivElektrikli AraçBataryaPlastikKauçuk

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) İçin İlgili Standartlar

RTCA DO-160havacılık ekipmanında çevresel şartlar ve test yöntemleri Testi
EUROCAE ED-14
ISO 7137

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Koşulları

Kategoriler: A1, A2, B, C, D, E ... ekipmanın uçak üzerindeki konumuna göre seçilir
Düşük sıcaklık: Çalışma ve kısa süreli çalışma sıcaklıkları kategoriye göre tanımlı
Yüksek sıcaklık: Çalışma, kısa süreli çalışma ve zemin bekletme sıcaklıkları
Bekletme süresi: Standartta tanımlı; sıcaklık kararlılığı sağlanmalı

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Cihazı

Programlanabilir sıcaklık kabini
Çok kanallı sıcaklık kaydı
İşlev izleme ve yük simülatörü

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) İçin Numune Gereksinimleri

Ekipman kategorisi tanımlanmalı
Termokupl konumları belirlenmeli
Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Süresi

Kategoriye ve bekletme sürelerine bağlıdır; tipik olarak bir ile üç iş günü.

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Prosedürü

1Ekipman kategorisi ve sıcaklık değerleri belirlenir.
2Numune kabine yerleştirilir.
3Düşük ve yüksek sıcaklık aşamaları uygulanır.
4Her aşamada işlev kontrol edilir.
5Zemin bekletme aşaması yürütülür.

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri ekipmanın performans standardında tanımlanır: ilgili sıcaklıklarda işlevin sürmesi ve depolama sonrası hasar bulunmaması.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Kategori seçimi sonucu belirler; ısıtılmayan/basınçlandırılmayan bölge ekipmanı daha ağır koşullara tabidir.

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Raporu

Uygulanan standart, revizyon ve Bölüm 4
Seçilen ekipman kategorisi ve gerekçesi
Uygulanan koşullar ve ölçüm sonuçları
İşlev izleme yöntemi ve gözlemler
Çevresel Kalifikasyon Formu (DO-160 Environmental Qualification Form) girdisi

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Havacılık ekipman kalifikasyon gereklilikleri
EASA/FAA sertifikasyon esasları

Otomotiv Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Temperature deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Otomotiv deneyleri, bir bileşenin araç ömrü boyunca karşılaşacağı yükleri temsil eden koşullarda çalışmaya devam ettiğini gösterir. Araç, tek bir ürün değil bir ORTAMDIR: titreşim, sıcaklık çevrimi, tuzlu su, taş çarpması, elektriksel geçici olaylar ve elektromanyetik gürültü aynı anda ve yıllarca vardır.

Bu ailenin ayırt edici yönü, ARAÇ ÜRETİCİSİ ŞARTNAMELERİNİN standartların üzerine binmesidir. ISO ve SAE yayınları ortak zemini kurar; ama Volkswagen, BMW, Ford, Stellantis, Toyota ve Renault kendi şartnamelerinde farklı seviyeler, ek deneyler ve farklı kabul ölçütleri tanımlar. Bir bileşen için "otomotiv standartlarına uygun" ifadesi tek başına yetersizdir; hangi üreticinin hangi şartnamesinin hangi revizyonu sorusu yanıtlanmalıdır.

Aile üç ayrı süreci birlikte taşır ve bunlar sık karıştırılır. Homologasyon, aracın trafiğe çıkabilmesi için gereken tip onaylarıdır ve devlet yetkisiyle yürür. Tedarikçi onayı, araç üreticisinin kendi kalite ve deney gerekliliklerinden geçmektir ve ticari bir ilişkidir. Üçüncüsü ise tasarım doğrulamadır: mühendislik ekibinin kendi tasarımının hedefleri karşıladığını göstermesi.

Bileşen seviyesinde deney planı KULLANIM YERİNE göre kurulur. Motor bölmesindeki bir modül ile bagajdaki bir modül aynı sıcaklık ve titreşim profilinden geçmez; kapı içindeki bir bileşen ile tavan konsolundaki bir bileşen aynı su ve toz maruziyetini görmez. ISO 16750 serisi bu yerleşim bazlı yaklaşımın ortak çerçevesidir.

Elektrikli araca geçiş alanı yeniden şekillendirdi. Yüksek gerilim güvenliği, yalıtım koordinasyonu, batarya güvenliği, şarj arayüzü uygunluğu ve yüksek gerilimli bileşenlerin elektromanyetik davranışı klasik otomotiv deney setine eklendi. Sessiz çalışan bir araçta akustik ve titreşim beklentileri de değişti; içten yanmalı motorun maskelediği sesler artık duyulur hâle geldi.

Kalite sistemi tarafı bu alanda deneyden ayrılamaz. IATF 16949 kapsamındaki üretici, deney sonuçlarını PPAP dosyasında sunar; ölçüm sistemi analizi, proses yeterlilik çalışması ve kontrol planı deney raporunun etrafında durur. Tek bir iyi sonuç yetmez, sürecin o sonucu tekrarlayabildiği gösterilir.

Bu alanın yöntem grupları

Çevresel ve iklimsel
Sıcaklık çevrimi, termal şok, nemli ısı, tuz sisi, toz ve su girişi (IP), güneş ışınımı. Yerleşim yerine göre seviyeler değişir.
Mekanik
Sinüs ve rastgele titreşim, şok, mekanik yükler, bağlantı elemanı torku ve dayanıklılık çevrimleri.
Elektriksel
Besleme gerilimi değişimleri, geçici olaylar (ISO 7637), ters polarite, aşırı gerilim, kısa devre ve uyku akımı ölçümleri.
EMC
Bileşen emisyonu (CISPR 25), yayılan ve iletilen bağışıklık (ISO 11452 serisi), elektrostatik boşalma (ISO 10605).
Malzeme ve emisyon
İç mekân malzemelerinde koku, fogging ve VOC emisyonu; yanıcılık; UV yaşlandırma; kaplama dayanımı ve taş çarpma.
İşlevsel güvenlik ve siber güvenlik
ISO 26262 kapsamında işlevsel güvenlik kanıtları, ISO/SAE 21434 kapsamında siber güvenlik mühendisliği; UNECE R155 ve R156 ile mevzuata bağlanır.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Şartname referansı olmayan bir otomotiv raporu tedarik zincirinde kabul görmez; hangi OEM şartnamesi ve revizyonu uygulandığı yazılmalıdır.
Tip onayı ile tedarikçi onayı farklı süreçlerdir. E-Mark onayı olan bir bileşen, OEM'in kendi kabul deneylerinden geçmiş sayılmaz.
Bir prototipte alınan sonuç seri üretime taşınmaz; PPAP seri üretim parçalarıyla yapılır.
EMC tarafında yalnızca emisyon ölçmek eksik kalır; bağışıklık ayrı bir gövdedir ve araçta daha kritiktir.
Elektrikli araç bileşenlerinde yüksek gerilim güvenliği ayrı bir yetkinliktir; klasik 12 V deney altyapısı yeterli olmaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tedarikçi bileşen onayı ve PPAP dosyası
UNECE tip onayı ve E-Mark işaretlemesi
Tasarım doğrulaması ve dayanıklılık kanıtı
Saha şikâyetlerinin ve garanti iadelerinin kök neden analizi
Tasarım ya da tedarikçi değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi

İlgili Testler

Sıcaklık Testi (DO-160 Bölüm 4) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Ekipman kategorisi nasıl belirlenir?

Kategori, ekipmanın uçak üzerindeki montaj konumuna (basınçlandırılmış/basınçlandırılmamış, ısıtılan/ısıtılmayan bölge) ve uçak tipine göre seçilir. Kategori seçimi deney koşullarını doğrudan belirler ve kalifikasyon formunda beyan edilir.

DO-160 ile ED-14 arasında fark var mı?

Yok. RTCA DO-160 ve EUROCAE ED-14 birebir aynı metindir; ikisi eşdeğer olarak kabul edilir.