Otomotiv Alev Dayanım Testi — UNECE R118 / ISO 3795

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Nedir?

Alev dayanım testi, araç malzemelerinin doğrudan aleve maruz kaldığında tutuşup tutuşmadığını, alevin ne kadar yayıldığını ve alev kaynağı çekildikten sonra kendiliğinden sönüp sönmediğini değerlendirir. Yatay yanma hızı testinden farklı olarak düşey konum ve eriyen malzeme davranışı da ele alınabilir.

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Amacı

Amaç, malzemenin yangın durumunda alev yayılımına katkısını sınırlamak ve özellikle yolcu taşıyan araçlarda tahliye süresini korumaktır.

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Otobüs ve minibüs iç döşeme malzemeleri
Koltuk kumaşı ve sünger
Tavan ve duvar kaplamaları
Yalıtım ve izolasyon malzemeleri
Kablo yalıtımı ve koruyucu borular

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivPlastik & KauçukTekstilKimya

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) İçin İlgili Standartlar

UNECE R118iç malzemelerin yanma davranışı Testi
ISO 3795
FMVSS 302
ISO 6940
ISO 6941

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Koşulları

Numune konumu: Uygulanan eke göre yatay veya düşey
Alev uygulama: Standardın öngördüğü brülör tipi, alev boyu ve uygulama süresi
Şartlandırma: Deney öncesi standart atmosferde bekletme

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Cihazı

Yanma test kabini (yatay ve düşey düzenek)
Standart gaz brülörü
Numune tutucular
Kronometre ve ölçüm cetveli
Damlama değerlendirme düzeneği (pamuk yastık)
Şartlandırma kabini

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) İçin Numune Gereksinimleri

Standardın öngördüğü boyutlarda numuneler
Genellikle en az beş numune
Kompozit malzemede katman yapısı ve yönü korunmalı
Malzemenin araçtaki kullanım yeri belirtilmeli

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Süresi

Şartlandırma en az 24 saat; deneyin kendisi numune başına birkaç dakikadır.

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Prosedürü

1Numuneler standarda göre kesilir ve şartlandırılır.
2Numune ilgili konumda tutucuya yerleştirilir.
3Brülör alevi tanımlı süre boyunca uygulanır.
4Alev çekilir ve numunenin davranışı gözlenir.
5Alev yayılım mesafesi ve süresi ölçülür.
6Kendiliğinden sönme süresi kaydedilir.
7Eriyerek damlama ve damlayan malzemenin tutuşturma etkisi değerlendirilir.

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri uygulanan ekin şartlarına göre belirlenir: yatay yanma hızı sınırı, düşey deneyde alev yayılım mesafesi ve sönme süresi, damlayan malzemenin altındaki pamuğu tutuşturmaması gibi ölçütler standardın metninde tanımlıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Her numune ayrı değerlendirilir ve en olumsuz sonuç esas alınır. Damlama davranışı, alev yayılımı kadar önemli bir bulgudur; damlayan eriyik alt katmanları tutuşturarak yangını hızlandırabilir.

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Raporu

Uygulanan standart ve ek
Numune tanımı, kalınlık ve yapı
Şartlandırma koşulları
Alev uygulama koşulları
Her numune için yayılım, süre ve sönme sonuçları
Damlama gözlemleri

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

UNECE R118
Araç tip onayı mevzuatı

Otomotiv Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Flame deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Otomotiv deneyleri, bir bileşenin araç ömrü boyunca karşılaşacağı yükleri temsil eden koşullarda çalışmaya devam ettiğini gösterir. Araç, tek bir ürün değil bir ORTAMDIR: titreşim, sıcaklık çevrimi, tuzlu su, taş çarpması, elektriksel geçici olaylar ve elektromanyetik gürültü aynı anda ve yıllarca vardır.

Bu ailenin ayırt edici yönü, ARAÇ ÜRETİCİSİ ŞARTNAMELERİNİN standartların üzerine binmesidir. ISO ve SAE yayınları ortak zemini kurar; ama Volkswagen, BMW, Ford, Stellantis, Toyota ve Renault kendi şartnamelerinde farklı seviyeler, ek deneyler ve farklı kabul ölçütleri tanımlar. Bir bileşen için "otomotiv standartlarına uygun" ifadesi tek başına yetersizdir; hangi üreticinin hangi şartnamesinin hangi revizyonu sorusu yanıtlanmalıdır.

Aile üç ayrı süreci birlikte taşır ve bunlar sık karıştırılır. Homologasyon, aracın trafiğe çıkabilmesi için gereken tip onaylarıdır ve devlet yetkisiyle yürür. Tedarikçi onayı, araç üreticisinin kendi kalite ve deney gerekliliklerinden geçmektir ve ticari bir ilişkidir. Üçüncüsü ise tasarım doğrulamadır: mühendislik ekibinin kendi tasarımının hedefleri karşıladığını göstermesi.

Bileşen seviyesinde deney planı KULLANIM YERİNE göre kurulur. Motor bölmesindeki bir modül ile bagajdaki bir modül aynı sıcaklık ve titreşim profilinden geçmez; kapı içindeki bir bileşen ile tavan konsolundaki bir bileşen aynı su ve toz maruziyetini görmez. ISO 16750 serisi bu yerleşim bazlı yaklaşımın ortak çerçevesidir.

Elektrikli araca geçiş alanı yeniden şekillendirdi. Yüksek gerilim güvenliği, yalıtım koordinasyonu, batarya güvenliği, şarj arayüzü uygunluğu ve yüksek gerilimli bileşenlerin elektromanyetik davranışı klasik otomotiv deney setine eklendi. Sessiz çalışan bir araçta akustik ve titreşim beklentileri de değişti; içten yanmalı motorun maskelediği sesler artık duyulur hâle geldi.

Kalite sistemi tarafı bu alanda deneyden ayrılamaz. IATF 16949 kapsamındaki üretici, deney sonuçlarını PPAP dosyasında sunar; ölçüm sistemi analizi, proses yeterlilik çalışması ve kontrol planı deney raporunun etrafında durur. Tek bir iyi sonuç yetmez, sürecin o sonucu tekrarlayabildiği gösterilir.

Bu alanın yöntem grupları

Çevresel ve iklimsel
Sıcaklık çevrimi, termal şok, nemli ısı, tuz sisi, toz ve su girişi (IP), güneş ışınımı. Yerleşim yerine göre seviyeler değişir.
Mekanik
Sinüs ve rastgele titreşim, şok, mekanik yükler, bağlantı elemanı torku ve dayanıklılık çevrimleri.
Elektriksel
Besleme gerilimi değişimleri, geçici olaylar (ISO 7637), ters polarite, aşırı gerilim, kısa devre ve uyku akımı ölçümleri.
EMC
Bileşen emisyonu (CISPR 25), yayılan ve iletilen bağışıklık (ISO 11452 serisi), elektrostatik boşalma (ISO 10605).
Malzeme ve emisyon
İç mekân malzemelerinde koku, fogging ve VOC emisyonu; yanıcılık; UV yaşlandırma; kaplama dayanımı ve taş çarpma.
İşlevsel güvenlik ve siber güvenlik
ISO 26262 kapsamında işlevsel güvenlik kanıtları, ISO/SAE 21434 kapsamında siber güvenlik mühendisliği; UNECE R155 ve R156 ile mevzuata bağlanır.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Şartname referansı olmayan bir otomotiv raporu tedarik zincirinde kabul görmez; hangi OEM şartnamesi ve revizyonu uygulandığı yazılmalıdır.
Tip onayı ile tedarikçi onayı farklı süreçlerdir. E-Mark onayı olan bir bileşen, OEM'in kendi kabul deneylerinden geçmiş sayılmaz.
Bir prototipte alınan sonuç seri üretime taşınmaz; PPAP seri üretim parçalarıyla yapılır.
EMC tarafında yalnızca emisyon ölçmek eksik kalır; bağışıklık ayrı bir gövdedir ve araçta daha kritiktir.
Elektrikli araç bileşenlerinde yüksek gerilim güvenliği ayrı bir yetkinliktir; klasik 12 V deney altyapısı yeterli olmaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tedarikçi bileşen onayı ve PPAP dosyası
UNECE tip onayı ve E-Mark işaretlemesi
Tasarım doğrulaması ve dayanıklılık kanıtı
Saha şikâyetlerinin ve garanti iadelerinin kök neden analizi
Tasarım ya da tedarikçi değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi

İlgili Testler

Alev Dayanım Testi (Otomotiv) Hakkında Sık Sorulan Sorular

R118'in ekleri neyi kapsıyor?

R118 birden çok deney eki içerir: yatay yanma hızı, düşey yanma davranışı, eriyen malzemelerin davranışı ve yalıtım malzemelerinin yakıt/yağlayıcı damlacığına direnci gibi. Hangi eklerin uygulanacağı malzemenin araçtaki konumuna göre belirlenir.