Martindale | EUROLAB

Martindale Aşınma Testi Nedir?

Martindale deneyinde numune, Lissajous eğrisi denen sürekli yön değiştiren bir hareketle standart bir aşındırıcı yüzeye (yün kumaş veya zımpara) sürtülür. Aynı cihaz, aşındırıcı yerine kumaşın kendisi kullanıldığında boncuklanma değerlendirmesi için de kullanılır.

Martindale Aşınma Testi Amacı

Amaç, kumaşın kullanım ömrü boyunca sürtünmeye ne kadar dayanacağını ölçmek ve yüzeyde tüylenme/boncuklanma oluşup oluşmayacağını değerlendirmektir. Döşemelik kumaş şartnamelerinde en sık istenen performans parametrelerinden biridir.

Martindale Aşınma Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Döşemelik ve mobilya kumaşları
Otomotiv iç mekân tekstilleri
Giyim kumaşları
Kontrakt ve otel tekstilleri
Deri ve suni deri yüzeyler

Martindale Aşınma Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

TekstilMobilyaOtomotivPerakendeKonaklama

Martindale Aşınma Testi İçin İlgili Standartlar

EN ISO 12947-1 / -2 (Martindale ile aşınma dayanımı — numune kopması)
EN ISO 12947-3 (kütle kaybı tayini)
EN ISO 12945-2 (boncuklanma — Martindale yöntemi)
EN ISO 5470-2 (kaplanmış kumaşlarda aşınma)

Martindale Aşınma Testi Koşulları

Hareket: Lissajous eğrisi biçiminde sürekli yön değiştiren sürtünme
Aşındırıcı: Standart yün kumaş veya zımpara; uygulamaya göre
Baskı yükü: Standartta tanımlı ağırlık; giyim ve döşemelik için farklı
Değerlendirme aralıkları: Standartta tanımlı çevrim basamaklarında ara muayene

Martindale Aşınma Testi Cihazı

Martindale aşınma ve boncuklanma test cihazı
Standart aşındırıcı kumaş ve keçe seti
Numune kesme kalıpları
Değerlendirme kabini ve standart aydınlatma
Boncuklanma karşılaştırma fotoğrafları veya standart numuneler

Martindale Aşınma Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numuneler kalıpla, kumaşın farklı bölgelerinden kesilmelidir.
Numuneler standart atmosferde şartlandırılmalıdır.
Aşındırıcı kumaş ve keçe tanımlı çevrim sayısından sonra değiştirilmelidir.
Desenli kumaşlarda numuneler deseni temsil edecek biçimde seçilmelidir.
Standartta tanımlı sayıda numune çalışılır.

Martindale Aşınma Testi Süresi

Yüksek çevrim sayısı istenen döşemelik kumaşlarda deney günlerce sürebilir; cihaz kesintisiz çalışır. Boncuklanma değerlendirmesi çok daha kısa çevrimlerde tamamlanır.

Martindale Aşınma Testi Prosedürü

1Numuneler kesilir ve şartlandırılır.
2Numune ve aşındırıcı tutuculara standarda göre yerleştirilir.
3Tanımlı baskı yükü uygulanır.
4Cihaz belirlenen çevrim sayısına kadar çalıştırılır.
5Tanımlı ara basamaklarda numune muayene edilir.
6Aşınma deneyinde numune kopması, boncuklanmada yüzey görünümü değerlendirilir.
7Sonuç çevrim sayısı veya derece olarak raporlanır.

Martindale Aşınma Testi Kabul Kriterleri

Yöntem standardı deneyin nasıl yapılacağını tanımlar, sonucun kaç olması gerektiğini değil. Kabul sınırı malzeme standardından, ürün şartnamesinden veya müşterinin teknik resminden gelir; bu yüzden sayfa sayısal sınır vermez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Aşınma deneyinde sonuç, numunede tanımlı sayıda ipliğin koptuğu çevrim sayısıdır. Boncuklanmada ise yüzey görünümü standart fotoğraflarla karşılaştırılarak derecelendirilir. Kabul edilecek çevrim sayısı veya derece, kumaşın kullanım sınıfına göre şartnameden gelir.

Martindale Aşınma Testi Raporu

Numune tanımı, malzeme cinsi ve varsa döküm/parti numarası
Numune geometrisi, ölçüleri ve hazırlama yöntemi
Uygulanan standart ve deney koşulları
Deney sıcaklığı ve ortam şartları
Ölçülen değerler ve hesaplanan büyüklükler
Kırılma yüzeyi veya iz fotoğrafları (uygulanabilir olduğunda)
Ölçüm belirsizliği (talep edilmişse)
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

EN 10204 (metalik ürünler için muayene belgeleri)
AB 305/2011 Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (yapıya giren ürünlerde)
Ürün ailesine göre uygulanan uyumlaştırılmış standartlar

Mekanik Testler — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Martindale deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Mekanik deneyler, bir malzemenin ya da parçanın kuvvet altındaki davranışını ölçer. Aile statik yüklemeden (çekme, basma, eğme) zamana bağlı davranışlara (yorulma, sünme), sertlik ve aşınmadan kırılma tokluğuna kadar uzanır.

Bu deneylerin ortak özelliği, sonucun MALZEME ÖZELLİĞİ olarak raporlanmasıdır. Akma dayanımı ya da sertlik bir uygunluk kararı değildir; tasarımın ve ürün standardının karşılaştırma yapacağı sayısal veridir. Bu yüzden mekanik deney raporları çoğunlukla bir ürün onayının değil bir mühendislik kararının girdisidir — malzeme seçimi, emniyet katsayısı, ömür tahmini.

Statik ve dinamik davranış arasındaki ayrım alanı anlamanın anahtarıdır. Bir parça statik yükte hiç zorlanmıyor görünürken tekrarlı yükte kopabilir; yorulma kırılması akma dayanımının çok altındaki gerilmelerde oluşur ve uyarı vermez. Bu yüzden dönen, titreşen ya da çevrimli yük alan parçalarda çekme deneyi tek başına yeterli bir kanıt değildir.

Deney koşulları sonucu belirler ve bu, raporun okunabilirliği için kritiktir: numune geometrisi, yükleme hızı, sıcaklık, şartlandırma ve bağlama düzeni. Aynı malzeme farklı koşullarda farklı değer verir. Plastiklerde hız etkisi çok belirgindir, metallerde sıcaklık etkisi; kompozitlerde ise numune yönlenmesi sonucu tamamen değiştirir.

Sertlik alanın en çok yanlış kullanılan ölçümüdür. Hızlı, tahribatsıza yakın ve ucuz olduğu için sıklıkla dayanımın yerine kullanılır. Sertlikten dayanıma dönüşüm tabloları vardır ama YAKLAŞIKTIR ve malzeme grubuna bağlıdır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılması hatalıdır.

Kırılma mekaniği tarafı özel bir yetkinlik gerektirir. Kırılma tokluğu ve yorulma çatlağı ilerleme hızı ölçümleri, çatlaklı bir yapının ne kadar dayanacağını hesaplamayı mümkün kılar; basınçlı ekipman, uçak yapısı ve boru hattı gibi alanlarda hasara tolerans tasarımının temelidir.

Bu alanın yöntem grupları

Statik deneyler
Çekme, basma, eğme, makaslama ve burulma. Akma ve çekme dayanımı, uzama ve elastisite modülü elde edilir.
Darbe deneyleri
Charpy ve Izod çentik darbe; malzemenin gevrek-sünek geçiş davranışı sıcaklığa bağlı olarak belirlenir.
Sertlik
Brinell, Vickers, Rockwell, Shore ve mikro sertlik. Yüzey işlem derinliği ve yerel dayanım farkları için değerlidir.
Yorulma
Kuvvet ve gerinim kontrollü eksenel yorulma, eğilmede yorulma; S-N eğrileri ve dayanım sınırı.
Sünme ve gerilme gevşemesi
Yüksek sıcaklıkta uzun süreli yük altındaki davranış; kazan, türbin ve basınçlı ekipman malzemelerinde belirleyici.
Kırılma mekaniği
Düzlem şekil değiştirme kırılma tokluğu, J integrali, CTOD ve yorulma çatlağı ilerleme hızı.
Aşınma ve sürtünme
Taber ve döner silindir abrazyon, sürtünme katsayısı ölçümleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sertlikten dayanım hesaplamak yaklaşıktır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılamaz.
Statik dayanım yeterliliği yorulma dayanımını göstermez; çevrimli yük alan parçada ayrı deney gerekir.
Deney hızı ve sıcaklık raporlanmazsa sonuç karşılaştırılamaz — özellikle polimer ve kompozitlerde.
Deney numunesi ile gerçek parça aynı değeri vermeyebilir; kalıplama yönlenmesi, kaynak izi ve yüzey işlem farkı etkilidir.
Kompozitlerde numune yönlenmesi belirtilmeden verilen bir dayanım değeri anlamsızdır.
ASTM ve ISO karşılıkları aynı büyüklüğü ölçer ama numune geometrileri farklıdır; sonuçlar birebir eşdeğer sayılmaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tasarım doğrulaması ve malzeme seçimi
Gelen malzeme kontrolü ve tedarikçi onayı
Ürün standardındaki mekanik gerekliliklerin karşılanması
Arıza analizi, ömür tahmini ve hasara tolerans hesabı
Isıl işlem ve yüzey işlem proseslerinin doğrulanması

İlgili Testler

Martindale Aşınma Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kaç çevrim yeterli sayılır?

Bunu kumaşın kullanım sınıfı belirler; ev tipi döşemelik ile yoğun kullanımlı kontrakt kumaş için beklentiler farklıdır. Değer şartnameden veya alıcı firmanın teknik dosyasından gelir.

Aşınma ve boncuklanma aynı deneyde ölçülür mü?

Aynı cihaz kullanılır ama düzenek ve değerlendirme farklıdır: aşınmada standart aşındırıcı, boncuklanmada kumaşın kendisi sürtülür ve sonuç görsel derecelendirmeyle verilir.