Karbon Nötrlük (ISO 14068-1)

ISO 14068-1, karbon nötrlük iddiasının hangi şartlarla kurulabileceğini tanımlar. Standardın getirdiği sıra bağlayıcıdır: önce emisyonların ölçülmesi, sonra bir azaltım planıyla fiilen azaltılması, ancak kaçınılamayan kalan emisyonlar için dengeleme (offset) kullanılması. Yalnızca kredi satın alarak nötrlük iddia etmek standardın kabul ettiği bir yol değildir.

Amaç, karbon nötrlük iddiasını savunulabilir bir çerçeveye oturtmak ve dayanağı olmayan iddiaların yarattığı yeşil aklama riskini önlemektir.

• Karbon nötr kuruluş, ürün veya hizmet iddiasında bulunmak isteyen şirketler
• Yeşil aklama riskini yöneten pazarlama ve sürdürülebilirlik ekipleri
• Etkinlik, bina veya filo bazında nötrlük hedefleyen kuruluşlar
• Müşterisinden nötrlük iddiasının dayanağı istenen tedarikçiler

• Nötrlük konusunun tanımlanması: kuruluş, ürün, hizmet, etkinlik veya bina
• Sera gazı ayak izinin ISO 14064-1 veya ISO 14067'ye göre belirlenmesi
• Karbon nötrlük yönetim planı: azaltım hedefleri ve zaman çizelgesi
• Emisyon azaltımı ve giderimin önceliklendirilmesi
• Kalan (kaçınılamayan) emisyonların tanımlanması
• Dengeleme kredilerinin kalite kriterleri: ek olma, kalıcılık, çifte sayımın önlenmesi
• Dengeleme ile giderim (removal) ayrımının gösterilmesi
• İddianın kapsamı ve dönemi
• Kamuya açıklama ve raporlama şartları

• ISO 14068-1
• ISO 14064-1
• ISO 14067
• ISO 14021

• ISO 14068-1
• ISO 14064-1
• ISO 14067
• ISO 14021

1. 1İddianın TanımlanmasıHangi iddianın, hangi ürün veya kuruluş için ve hangi kapsamda kurulacağı netleştirilir. Belirsiz iddia doğrulanamaz.
2. 2Dayanak Verinin Hazırlanmasıİddiayı destekleyen hesaplama, ölçüm veya sertifika kayıtları kuruluş tarafından hazırlanır.
3. 3Kriterin Belirlenmesiİddianın değerlendirileceği standart veya kural seti belirlenir; karbon nötrlükte ISO 14068-1, öz beyanlarda ISO 14021 gibi.
4. 4Dayanağın İncelenmesiHesaplama yöntemi, veri kalitesi ve varsayımlar kontrol edilir; iddianın kapsamı ile dayanağın kapsamı karşılaştırılır.
5. 5İddia Metninin Değerlendirilmesiİddianın ifade biçimi, kapsam sınırının okura açıkça iletilip iletilmediği yönünden incelenir. Doğru veriye dayanan bir iddia, yanlış ifade edildiğinde yanıltıcı olabilir.
6. 6Doğrulama Beyanıİddianın dayanağının değerlendirildiğini ve kapsamını belirten beyan düzenlenir.

İddia doğrulamasında güvence, iddianın dayanağının incelenmesi kapsamındadır. Doğrulayan taraf iddianın doğru olduğunu değil, sunulan dayanağın iddiayı desteklediğini ve kapsamın doğru ifade edildiğini beyan eder. Bu ayrım, iddia kapsamı dışındaki etkiler için bir güvence verilmediği anlamına gelir.

• Doğrulayan kuruluş bilgileri
• İddianın metni ve kapsamı
• İddianın ilişkili olduğu ürün, hizmet veya kuruluş
• Uygulanan kriter ve standart
• İncelenen dayanak veriler ve dönem
• Kapsam sınırları ve hariç tutulanlar
• Doğrulama sonucu ve geçerlilik dönemi

Doğrulama, iddianın dayanağının incelendiğini gösterir; iddia kapsamı dışındaki çevresel etkiler için bir güvence vermez. Ayrıca doğrulanmış bir iddia, tüketici mevzuatı açısından her koşulda yeterli sayılmayabilir: iddianın nasıl ifade edildiği ve kapsam sınırının okura açıkça iletilip iletilmediği ayrıca değerlendirilir. Beyan, tanımlı geçerlilik dönemi için düzenlenir.

Sera gazı doğrulama ve geçerli kılma faaliyetleri ISO 14065 kapsamında akredite edilir; doğrulamanın kendisi ISO 14064-3'e göre yürütülür ve doğrulayıcı personelin yetkinliği ISO 14066 ile tanımlanır. Güvence denetimleri ise ISAE 3000 gibi güvence standartlarına tabidir ve akredite belgelendirme kapsamında değildir. Her iki çerçevede de tarafsızlık kuralı belirleyicidir: hesaplamayı yapan taraf aynı hesaplamayı doğrulayamaz. EUROLAB, ILAC ve IAF çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir; hangi doğrulamanın akredite kapsamda sunulabildiği teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

• İklim İddiaları (Climate Claims)
• Çevresel İddialar (ISO 14021)