UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Nedir?
R28, araçlara takılan sesli uyarı cihazlarını (korna) ve bunların araca montajını düzenler. Ses basınç seviyesi, frekans içeriği ve dayanıklılık incelenir. Regülasyonun resmî başlığı "Audible warning devices"dır ve 1958 Cenevre Anlaşması ekleri arasında yayımlanır.
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Amacı
Amaç, kornanın duyulabilir ve ayırt edilebilir bir uyarı üretmesini, aynı zamanda gereksiz gürültü kaynağı olmamasını güvence altına almaktır.
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Elektrikli korna ve hava kornaları
- Araç üstü montajlı uyarı düzenekleri
- Satış sonrası korna ürünleri
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Hangi Sektörlerde Kullanılır?
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları İçin İlgili Standartlar
- UNECE R28sesli ikaz cihazları Testi
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Koşulları
- Ölçüm ortamı
- Yansımasız veya yarı yansımasız ortam; ölçüm mesafesi ekten
- Ses basıncı
- A-ağırlıklı ses basınç seviyesi ölçümü
- Frekans
- Frekans spektrumunun regülasyondaki aralıkla karşılaştırılması
- Dayanıklılık
- Tanımlı sayıda çalıştırma sonrası performansın korunması
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Cihazı
- Yansımasız oda veya uygun açık alan
- Sınıf 1 ses seviyesi ölçer ve kalibratör
- Frekans analizörü
- Ayarlanabilir besleme kaynağı
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları İçin Numune Gereksinimleri
- Numune, onaya konu tipin seri üretim konfigürasyonunu temsil etmelidir.
- Teknik dosya (çizim, malzeme listesi, varyant tablosu) deneyle birlikte sunulur.
- Deney tahribatlı olabilir; regülasyonun istediği numune sayısı önceden teyit edilmelidir.
- Farklı varyantlar için en kötü durum numunesi onay kuruluşuyla mutabık kalınarak seçilir.
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Süresi
Süre deney sayısına ve dosya hazırlığına bağlıdır. Tek bir aksam deneyi günler içinde tamamlanabilirken, tam araç üzerinde birden çok konfigürasyon gerektiren onaylar haftalara uzar. Onay kuruluşunun dosya incelemesi bu sürenin dışındadır.
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Prosedürü
- 1Onay kapsamı belirlenir: araç/aksam tipi, varyantlar ve uygulanacak regülasyon baskısı.
- 2Teknik dosya derlenir; çizimler, malzeme ve tedarikçi bilgileri toplanır.
- 3Numune seçilir ve regülasyonun tarif ettiği akustik ölçüm düzeneğine yerleştirilir.
- 4Ölçüm noktaları ve enstrümantasyon regülasyonun ekine göre kurulur.
- 5Deney regülasyonda tanımlı koşullarda yürütülür ve kaydedilir.
- 6Ölçülen değerler regülasyonun sınırlarıyla karşılaştırılır.
- 7Deney raporu hazırlanır ve onay kuruluşuna sunulacak dosyaya eklenir.
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Kabul Kriterleri
Kabul sınırları regülasyonun yürürlükteki seri baskısında ve eklerinde tanımlıdır. Araç sınıfı, kütle, koltuk düzeni ve donanım seçenekleri sınırı değiştirir; bu yüzden sayfa sayısal sınır vermez, sınırın hangi belgeden geldiğini belirtir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Sonuç, ölçülen değerlerin UNECE R28 regülasyonunun ilgili maddesindeki sınırlar içinde kalmasıyla değerlendirilir. Uygunluk kararı deney raporuna dayanarak onay kuruluşu tarafından verilir; laboratuvar raporu tek başına tip onayı belgesi değildir.
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Raporu
- Onay başvurusuna konu tip ve varyant tanımı
- Uygulanan regülasyon numarası ve seri baskısı
- Deney düzeneği, ölçüm noktaları ve kullanılan cihazlar
- Deney koşulları ve ölçülen değerler
- Fotoğraf ve varsa yüksek hızlı kayıt dökümü
- Regülasyonun ilgili maddesine göre uygunluk beyanı
- Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- 1958 Cenevre Anlaşması ve ekleri (UNECE tip onayı çerçevesi)
- AB 2018/858 sayılı Motorlu Araçların Onayı Yönetmeliği
- Araçların Yapım ve Tadilatı ile Uygunluk Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik
Otomotiv Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm UNECE R28 Uygunluk Testleri deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Otomotiv deneyleri, bir bileşenin araç ömrü boyunca karşılaşacağı yükleri temsil eden koşullarda çalışmaya devam ettiğini gösterir. Araç, tek bir ürün değil bir ORTAMDIR: titreşim, sıcaklık çevrimi, tuzlu su, taş çarpması, elektriksel geçici olaylar ve elektromanyetik gürültü aynı anda ve yıllarca vardır.
Bu ailenin ayırt edici yönü, ARAÇ ÜRETİCİSİ ŞARTNAMELERİNİN standartların üzerine binmesidir. ISO ve SAE yayınları ortak zemini kurar; ama Volkswagen, BMW, Ford, Stellantis, Toyota ve Renault kendi şartnamelerinde farklı seviyeler, ek deneyler ve farklı kabul ölçütleri tanımlar. Bir bileşen için "otomotiv standartlarına uygun" ifadesi tek başına yetersizdir; hangi üreticinin hangi şartnamesinin hangi revizyonu sorusu yanıtlanmalıdır.
Aile üç ayrı süreci birlikte taşır ve bunlar sık karıştırılır. Homologasyon, aracın trafiğe çıkabilmesi için gereken tip onaylarıdır ve devlet yetkisiyle yürür. Tedarikçi onayı, araç üreticisinin kendi kalite ve deney gerekliliklerinden geçmektir ve ticari bir ilişkidir. Üçüncüsü ise tasarım doğrulamadır: mühendislik ekibinin kendi tasarımının hedefleri karşıladığını göstermesi.
Bileşen seviyesinde deney planı KULLANIM YERİNE göre kurulur. Motor bölmesindeki bir modül ile bagajdaki bir modül aynı sıcaklık ve titreşim profilinden geçmez; kapı içindeki bir bileşen ile tavan konsolundaki bir bileşen aynı su ve toz maruziyetini görmez. ISO 16750 serisi bu yerleşim bazlı yaklaşımın ortak çerçevesidir.
Elektrikli araca geçiş alanı yeniden şekillendirdi. Yüksek gerilim güvenliği, yalıtım koordinasyonu, batarya güvenliği, şarj arayüzü uygunluğu ve yüksek gerilimli bileşenlerin elektromanyetik davranışı klasik otomotiv deney setine eklendi. Sessiz çalışan bir araçta akustik ve titreşim beklentileri de değişti; içten yanmalı motorun maskelediği sesler artık duyulur hâle geldi.
Kalite sistemi tarafı bu alanda deneyden ayrılamaz. IATF 16949 kapsamındaki üretici, deney sonuçlarını PPAP dosyasında sunar; ölçüm sistemi analizi, proses yeterlilik çalışması ve kontrol planı deney raporunun etrafında durur. Tek bir iyi sonuç yetmez, sürecin o sonucu tekrarlayabildiği gösterilir.
Bu alanın yöntem grupları
Çevresel ve iklimsel
Sıcaklık çevrimi, termal şok, nemli ısı, tuz sisi, toz ve su girişi (IP), güneş ışınımı. Yerleşim yerine göre seviyeler değişir.
Mekanik
Sinüs ve rastgele titreşim, şok, mekanik yükler, bağlantı elemanı torku ve dayanıklılık çevrimleri.
Elektriksel
Besleme gerilimi değişimleri, geçici olaylar (ISO 7637), ters polarite, aşırı gerilim, kısa devre ve uyku akımı ölçümleri.
EMC
Bileşen emisyonu (CISPR 25), yayılan ve iletilen bağışıklık (ISO 11452 serisi), elektrostatik boşalma (ISO 10605).
Malzeme ve emisyon
İç mekân malzemelerinde koku, fogging ve VOC emisyonu; yanıcılık; UV yaşlandırma; kaplama dayanımı ve taş çarpma.
İşlevsel güvenlik ve siber güvenlik
ISO 26262 kapsamında işlevsel güvenlik kanıtları, ISO/SAE 21434 kapsamında siber güvenlik mühendisliği; UNECE R155 ve R156 ile mevzuata bağlanır.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Şartname referansı olmayan bir otomotiv raporu tedarik zincirinde kabul görmez; hangi OEM şartnamesi ve revizyonu uygulandığı yazılmalıdır.
- Tip onayı ile tedarikçi onayı farklı süreçlerdir. E-Mark onayı olan bir bileşen, OEM'in kendi kabul deneylerinden geçmiş sayılmaz.
- Bir prototipte alınan sonuç seri üretime taşınmaz; PPAP seri üretim parçalarıyla yapılır.
- EMC tarafında yalnızca emisyon ölçmek eksik kalır; bağışıklık ayrı bir gövdedir ve araçta daha kritiktir.
- Elektrikli araç bileşenlerinde yüksek gerilim güvenliği ayrı bir yetkinliktir; klasik 12 V deney altyapısı yeterli olmaz.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Tedarikçi bileşen onayı ve PPAP dosyası
- UNECE tip onayı ve E-Mark işaretlemesi
- Tasarım doğrulaması ve dayanıklılık kanıtı
- Saha şikâyetlerinin ve garanti iadelerinin kök neden analizi
- Tasarım ya da tedarikçi değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi
İlgili Testler
UNECE R10 Uygunluk Testleri- UNECE R14 Uygunluk Testleri
- UNECE R16 Uygunluk Testleri
- UNECE R17 Uygunluk Testleri
- UNECE R21 Uygunluk Testleri
- UNECE R25 Uygunluk Testleri
- UNECE R26 Uygunluk Testleri
- UNECE R30 Uygunluk Testleri
- UNECE R34 Uygunluk Testleri
- UNECE R43 Uygunluk Testleri
- UNECE R46 Uygunluk Testleri
- UNECE R48 Uygunluk Testleri
UNECE R28 Uygunluk Testleri — Sesli uyarı cihazları Hakkında Sık Sorulan Sorular
UNECE R28 hangi araçlara uygulanır?
R28, "Sesli uyarı cihazları" konusunu düzenler. Kapsama giren araç sınıfları regülasyonun 1. maddesinde sayılır; kapsam dışı kalan bir araç sınıfı için bu onay istenmez.
Onayı laboratuvar mı veriyor?
Hayır. Laboratuvar deneyi yapar ve raporunu düzenler. Tip onayını, 1958 Anlaşması'na taraf ülkenin onay kuruluşu (approval authority) verir; laboratuvar bu kuruluşa teknik servis olarak rapor sunar.
Rapor hangi baskıya göre düzenlenir?
Deney, başvuru tarihinde yürürlükte olan seri baskısına (series of amendments) göre yürütülür. Baskı değiştiğinde geçiş hükümleri mevcut onayların ne kadar süre geçerli kalacağını belirler.
