Rezonans Arama — IEC 60068-2-6

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Nedir?

Rezonans arama, düşük genlikli sinüs süpürmesiyle numunenin doğal frekanslarının ve büyütme faktörlerinin belirlendiği ön deneydir. Ana titreşim deneylerinden önce ve sonra uygulanır.

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Amacı

Amaç, kritik frekansları saptamak ve deney öncesi–sonrası karşılaştırmayla yapısal değişimi tespit etmektir.

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Elektronik üniteler
Otomotiv ve havacılık bileşenleri
Batarya modülleri
Demiryolu ekipmanı

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivHavacılıkSavunmaDemiryoluLojistik

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi İçin İlgili Standartlar

IEC 60068-2-6sinüs titreşim testi Testi
MIL-STD-810 Method 514
IEC 61373demiryolu araç ekipmanında titreşim ve şok Testi
IEC 60068çevresel test yöntemleri serisi Testi
MIL-STD-810çevresel mühendislik değerlendirmeleri ve laboratuvar testleri Testi
RTCA DO-160havacılık ekipmanında çevresel şartlar ve test yöntemleri Testi
SAEotomotiv ve havacılık mühendisliği standartları Testi
ISO 16750araç elektrik/elektronik donanımında çevre şartları Testi
UN 38.3lityum bataryalarda taşıma güvenliği testleri Testi

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Koşulları

Genlik: Hasar vermeyecek düşük seviye (şartnamede tanımlı)
Frekans aralığı: Ana deneyin kapsadığı bant
Süpürme hızı: Rezonansları yakalayacak kadar yavaş
Ölçüm: Kontrol ve yanıt ivmeölçerleri arasındaki transfer fonksiyonu

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Cihazı

Elektrodinamik sarsıcı
Çok kanallı ivmeölçer düzeni
Titreşim kontrol ve analiz sistemi
Bağlama fikstürü

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi İçin Numune Gereksinimleri

Yanıt ivmeölçerleri kritik noktalara yerleştirilmeli
Fikstür rezonansı ayrıca belirlenmeli
Ölçüm noktaları belgelenmeli

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Süresi

Tipik olarak eksen başına birkaç saat.

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Prosedürü

1Numune fikstüre bağlanır ve ivmeölçerler yerleştirilir.
2Düşük seviyeli süpürme uygulanır.
3Transfer fonksiyonundan rezonanslar belirlenir.
4Ana deney sonrası aynı süpürme tekrarlanır.
5Frekans kayması karşılaştırılır.

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır; tipik olarak ön ve son arama arasındaki rezonans kaymasının belirlenen yüzdeyi aşmamasıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Rezonans frekansındaki düşüş rijitlik kaybını, yani çatlak veya gevşemeyi gösterir. Büyütme faktörü kritik bölgeleri işaret eder.

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Raporu

Uygulanan standart
Genlik, frekans aralığı ve süpürme hızı
Ölçüm noktaları
Belirlenen rezonanslar ve büyütme faktörleri
Ön/son karşılaştırma

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Otomotiv, havacılık ve demiryolu şartnameleri

Titreşim ve Şok — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Resonance Search deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Titreşim ve şok deneyleri, ürünün mekanik dinamik yüklere dayanıp dayanmadığını gösterir. İki olay birbirinden ayrıdır: titreşim sürekli ve tekrarlı bir yükleme, şok ise anlık ve yüksek ivmeli tek bir darbedir. İkisi farklı arıza modları üretir ve ayrı ayrı istenir.

Titreşimin ürettiği arıza YORULMADIR: lehim bağlantısı çatlar, kablo kılıfı aşınır, vida gevşer, konnektör kontak kaybeder. Şokun ürettiği arıza ise KIRILMADIR: kırılgan bir bileşen parçalanır, bir tutucu kopar, bir kart tutucusundan çıkar. Bu yüzden bir ürünü titreşimde sınamak, şokta da dayandığını göstermez.

Titreşim üç biçimde uygulanır ve her biri farklı bilgi verir. Sinüs titreşim tek frekansta tarama yapar; ürünün rezonans frekanslarını bulmak için kullanılır ve tasarım aşamasında çok değerlidir. Rastgele titreşim gerçek ortamın geniş bantlı yapısını temsil eder ve dayanıklılık kanıtı için tercih edilir. Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele profilleri ise motor ve rotor kaynaklı baskın frekansların üzerine binen geniş bantlı gürültüyü birlikte benzetir — helikopter ve turboprop uygulamalarında bu gereklidir.

REZONANS alanın merkezindeki kavramdır. Her yapının kendi doğal frekansları vardır; tahrik frekansı bunlardan birine yaklaştığında genlik büyür ve ürün, girdi seviyesinin kat kat üstünde bir ivmeye maruz kalır. Bu yüzden deney öncesinde rezonans taraması yapılır ve tasarım değişikliği çoğu zaman seviyeyi düşürmek değil rezonansı kaydırmak biçiminde olur.

Bu ailede BAĞLAMA DÜZENİ (fixture) sonucun bir parçasıdır ve bu, en sık gözden kaçan noktadır. Numunenin sarsıcıya nasıl bağlandığı, aktarılan enerjiyi ve rezonans davranışını doğrudan değiştirir. Kötü tasarlanmış bir fikstür kendi rezonanslarını devreye sokar ve ürüne olmayan bir yük bindirir ya da tersine, gerçek yükü sönümleyerek ürünü korur. Farklı bağlama düzenleriyle alınmış sonuçlar karşılaştırılamaz.

Ölçüm noktası seçimi de sonucu belirler. Kontrol ivmeölçeri fikstür üzerinde, izleme ivmeölçerleri ürünün kritik noktalarında konumlandırılır; rapor bu konumları belgelemek zorundadır. Aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklı olabilir.

Profiller uygulama alanına göre ayrışır: taşıma titreşimi (ambalaj ve sevkiyat), araç titreşimi (yerleşim yerine göre), demiryolu (EN 61373 kategorileri), havacılık (DO-160 bölümleri), askerî (MIL-STD-810 yöntemleri) ve batarya taşıma (UN 38.3 T3). Aynı ürün farklı programda farklı profillerden geçer.

Bu alanın yöntem grupları

Sinüs titreşim
Frekans taramasıyla rezonans belirleme ve tanımlı frekanslarda dayanım; tasarım aşamasında en bilgi verici deney.
Rastgele titreşim
Geniş bantlı güç spektral yoğunluğu profiliyle dayanıklılık; gerçek ortamı en iyi temsil eden yaklaşım.
Karma profiller
Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele; döner makine kaynaklı baskın frekanslar için.
Klasik şok
Yarım sinüs, testere dişi ve trapez darbe biçimleriyle tanımlı ivme ve süre.
Serbest düşme ve devirme
Elleçleme kaynaklı gerçek düşme senaryoları; taşınabilir ürünlerde belirleyici.
Rezonans arama ve izleme
Deney öncesi ve sonrası tarama ile yapısal değişimin (çatlak, gevşeme) tespiti.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Şok ve titreşim aynı deney değildir; biri kırılma, diğeri yorulma üretir ve ayrı ayrı istenir.
Bağlama düzeni belgelenmeyen bir rapor karşılaştırılamaz; fikstür kendi rezonansını devreye sokabilir.
Seviyeler ürün standardından ya da program şartnamesinden gelir; standart tek bir evrensel seviye tanımlamaz.
Deney öncesi ve sonrası rezonans taraması yapılmazsa yapısal hasar gözden kaçabilir; ürün çalışıyor görünüp içten çatlamış olabilir.
Ölçüm noktası konumu raporlanmalıdır; aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklıdır.
Ürün deney sırasında çalıştırılmıyorsa geçici kontak kayıpları görünmez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Taşıma ve kullanım dayanıklılığının doğrulanması
Bataryalarda taşıma ve araç titreşim uygunluğu
Demiryolu, havacılık ve savunma nitelendirme dosyaları
Lehim, konnektör ve bağlantı arızalarının kök neden analizi
Tasarım değişikliğiyle rezonansın kaydırılması kararı

İlgili Testler

Rezonans Arama (Resonance Search) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Resonance Search hangi standarda göre yapılır?

Resonance Search, IEC 60068-2-6, MIL-STD-810 Method 514 ve IEC 61373 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Resonance Search hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca elektronik üniteler, otomotiv ve havacılık bileşenleri, batarya modülleri ve demiryolu ekipmanı için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Resonance Search hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: genlik — Hasar vermeyecek düşük seviye (şartnamede tanımlı), frekans aralığı — Ana deneyin kapsadığı bant ve süpürme hızı — Rezonansları yakalayacak kadar yavaş. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Resonance Search için nasıl bir numune gerekir?

yanıt ivmeölçerleri kritik noktalara yerleştirilmeli, fikstür rezonansı ayrıca belirlenmeli ve ölçüm noktaları belgelenmeli. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Resonance Search ne kadar sürer?

Tipik olarak eksen başına birkaç saat. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Resonance Search sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır; tipik olarak ön ve son arama arasındaki rezonans kaymasının belirlenen yüzdeyi aşmamasıdır.