Mechanical Shock Testi — IEC 60068-2-27 / UN 38.3 T.4 / MIL-STD-810

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Nedir?

Mekanik şok testi, numuneye kısa süreli ve yüksek ivmeli darbeler uygulanarak yapısal dayanımın ve işlev sürekliliğinin değerlendirildiği deneydir. Darbe genliği (g) ve süresi (ms) ile tanımlanır.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Amacı

Amaç, taşıma, elleçleme ve servis sırasında oluşan ani darbelerin ürüne zarar vermediğini doğrulamaktır.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Batarya hücre, modül ve paketleri
Elektronik üniteler
Havacılık ve savunma ekipmanı
Demiryolu ve denizcilik ekipmanı

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

BataryaElektrikli AraçOtomotivEnerjiElektronik

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi İçin İlgili Standartlar

IEC 60068-2-27mekanik şok testi Testi
UN 38.3 T.4
MIL-STD-810 Method 516
RTCA DO-160 Section 7
IEC 61373demiryolu araç ekipmanında titreşim ve şok Testi
UN 38.3lityum bataryalarda taşıma güvenliği testleri Testi
IEC 62133taşınabilir hücre ve bataryalarda güvenlik Testi
IEC 62619endüstriyel uygulamalarda lityum batarya güvenliği Testi
IEC 62620endüstriyel lityum hücre ve bataryalar Testi
UL 1642lityum hücrelerde güvenlik Testi
UL 2054ev ve ticari kullanım bataryalarında güvenlik Testi
UL 2580elektrikli araç bataryalarında güvenlik Testi
ISO 12405elektrikli araç lityum batarya paketlerinde test şartları Testi
UNECE R100elektrikli araç ve batarya güvenliği Testi

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Koşulları

Darbe profili: Half-sine, sawtooth veya trapezoidal
Genlik ve süre: Şartnamede tanımlı ivme (g) ve darbe süresi (ms)
Darbe sayısı: Her eksen ve yönde tanımlı sayıda tekrar
Eksenler: Üç dik eksende, her iki yönde

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Cihazı

Şok test cihazı
İvmeölçer ve şok kontrol sistemi
Bağlama fikstürü
Patlama korumalı düzen (batarya)
İşlev izleme düzeni

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune gerçek montaj biçimini temsil eden fikstürle bağlanmalı
Fikstür darbeyi bozmayacak rijitlikte olmalı
Batarya deneylerinde numune tam şarjlı olmalı
Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Süresi

Darbe sayısı ve eksen kombinasyonuna bağlıdır; tipik bir program yarım ile bir iş gününde tamamlanır.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Prosedürü

1Numune fikstüre bağlanır, ivmeölçer yerleştirilir.
2Darbe profili, genlik ve süre ayarlanır.
3Boş fikstürle profil doğrulaması yapılır.
4Her eksen ve yönde tanımlı sayıda darbe uygulanır.
5İşlev ve fiziksel durum izlenir.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması ve işlevin sürmesi. Batarya deneylerinde sızıntı, yangın ve patlama olmaması aranır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Ölçülen darbe profili şartname toleransı içinde olmalıdır. İşlev kaybının geçici mi kalıcı mı olduğu kaydedilir.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Raporu

Uygulanan standart ve darbe profili
Genlik, süre ve darbe sayısı
Eksen ve yön bilgisi
Ölçülen darbe eğrileri
İşlev durumu ve görsel muayene

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

UN 38.3 (batarya taşıma)
UNECE R100
Havacılık ve demiryolu ekipman gereklilikleri

Batarya Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Mechanical Shock deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Batarya deneyleri üç ayrı soruyu yanıtlar ve her biri kendi standart gövdesine sahiptir: batarya taşınabilir mi, kullanımda güvenli mi, beyan edilen performansı veriyor mu? Bu üç soru sık sık birbirine karıştırılır ve karışıklık ticari sonuç doğurur — taşıma raporuyla pazara girilemez, ürün güvenliği raporuyla sevkiyat yapılamaz.

Taşıma tarafında UN 38.3 zorunlu geçiş noktasıdır; kanıtı olmayan bir batarya sevk edilemez. Güvenlik tarafında uygulama alanı belirleyicidir: taşınabilir ürünlerde IEC 62133-2, endüstriyel ve enerji depolama uygulamalarında IEC 62619 ve IEC 63056, elektrikli araçlarda UNECE R100, UL 2580 ve ISO 6469 devreye girer. Performans tarafında kapasite, iç direnç, çevrim ömrü, kendi kendine deşarj, şarj kabulü ve sıcaklığa bağlı davranış ölçülür.

Bu ailede SEVİYE ayrımı esastır ve tedarik zincirinde en çok tartışma yaratan konudur. Hücre, modül ve paket ayrı ayrı değerlendirilir; hücre için alınmış bir sertifika paketin uygunluğunu göstermez. Paketin davranışı hücrelerin yanında batarya yönetim sistemi, soğutma tasarımı, mekanik yapı, bağlantı düzeni ve yalıtım koordinasyonu tarafından belirlenir. Hücre tedarikçisinin raporunu paket dosyasına koymak yaygın ama yetersiz bir yaklaşımdır.

Termal kaçış ve yayılımı alanın en kritik konusudur. Lityum hücre, hasar gördüğünde ya da aşırı ısındığında kendi kendini besleyen bir kimyasal tepkimeye girebilir; bu noktada ısıyı dışarıdan almak çoğu zaman mümkün olmaz. Modern standartlar bu yüzden tek hücrenin termal kaçışa girmesini KAÇINILMAZ bir arıza senaryosu kabul eder ve soruyu değiştirir: olay komşu hücrelere yayılıyor mu, paket dışına ne veriyor, kullanıcıya ne kadar süre kaçma imkânı kalıyor?

Batarya yönetim sistemi bu alanda bir elektronik kart değil, bir GÜVENLİK İŞLEVİ olarak değerlendirilir. Aşırı şarj, aşırı deşarj, aşırı akım ve aşırı sıcaklık korumalarının gerçekten devreye girdiği, arıza hâlinde güvenli tarafa düştüğü ve yazılımının doğrulandığı gösterilir. Endüstriyel ve araç uygulamalarında bu değerlendirme işlevsel güvenlik çerçevelerine bağlanır.

Mevzuat tarafı hızla ağırlaşmaktadır. (AB) 2023/1542 Batarya Tüzüğü, güvenliğin ötesine geçerek karbon ayak izi beyanı, geri kazanılmış içerik oranı, dayanıklılık ve kapasite beyanı, batarya pasaportu ve taşınabilir bataryalarda çıkarılabilirlik yükümlülükleri getirir. Bu, deney kapsamını klasik güvenlik deneylerinin dışına taşır.

Bu alanın yöntem grupları

Elektriksel kötü kullanım
Aşırı şarj, aşırı deşarj, dış kısa devre, zorlamalı deşarj ve dengesiz şarj. Koruma devrelerinin gerçekten çalıştığı burada görülür.
Mekanik kötü kullanım
Titreşim, şok, ezilme, delme, serbest düşme ve devirme. İç kısa devre koşullarının oluşup oluşmadığı izlenir.
Termal deneyler
Sıcaklık çevrimi, termal şok, yüksek sıcaklıkta bekletme, yangına maruziyet ve termal kaçış yayılımı.
Çevresel deneyler
Nem, alçak basınç, tuz sisi ve gerekiyorsa daldırma; araç ve dış mekân uygulamalarında öne çıkar.
Performans ölçümleri
Kapasite, enerji ve güç, iç direnç, verim, çevrim ömrü, kalendar ömür ve sıcaklığa bağlı davranış.
BMS doğrulaması
Koruma eşiklerinin, hücre dengeleme işlevinin, haberleşme ve arıza tepkisinin doğrulanması.

Bu alanda sık karıştırılanlar

UN 38.3 bir ürün güvenliği belgesi değildir; yalnızca taşıma uygunluğunu gösterir.
Hücre sertifikası paket uygunluğunu göstermez. Paket kendi mimarisiyle ayrıca değerlendirilir.
Aynı hücreden kurulu iki paket farklı sonuç verir; soğutma, bağlantı ve mekanik yapı belirleyicidir.
Performans deneyi güvenlik deneyi değildir. Çevrim ömrü raporu, güvenlik gerekliliklerini karşılamaz.
Elektrikli araç bataryasında UL 2580 raporu ile UNECE R100 onayı aynı şey değildir; biri standart değerlendirmesi, diğeri tip onayı rejimidir.
İkinci yaşam uygulamasına aktarılan araç bataryası yeni bir kullanım profiline girer; eski değerlendirme doğrudan taşınamaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Sevkiyat için taşıma uygunluğu ve deney özeti
Ürün güvenliği beyanı ve pazar erişimi
Batarya Tüzüğü kapsamındaki performans, dayanıklılık ve karbon ayak izi beyanı
Hücre tedarikçisi ya da BMS değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi
Enerji depolama sisteminde tesis kabul süreçleri

İlgili Testler

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mechanical Shock hangi standarda göre yapılır?

Mechanical Shock, IEC 60068-2-27, UN 38.3 T.4, MIL-STD-810 Method 516, RTCA DO-160 Section 7 ve IEC 61373 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Mechanical Shock hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca batarya hücre, modül ve paketleri, elektronik üniteler, havacılık ve savunma ekipmanı ve demiryolu ve denizcilik ekipmanı için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Mechanical Shock hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: darbe profili — Half-sine, sawtooth veya trapezoidal, genlik ve süre — Şartnamede tanımlı ivme (g) ve darbe süresi (ms) ve darbe sayısı — Her eksen ve yönde tanımlı sayıda tekrar. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Mechanical Shock için nasıl bir numune gerekir?

numune gerçek montaj biçimini temsil eden fikstürle bağlanmalı, fikstür darbeyi bozmayacak rijitlikte olmalı ve batarya deneylerinde numune tam şarjlı olmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Mechanical Shock ne kadar sürer?

Darbe sayısı ve eksen kombinasyonuna bağlıdır; tipik bir program yarım ile bir iş gününde tamamlanır. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Mechanical Shock sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması ve işlevin sürmesi. Batarya deneylerinde sızıntı, yangın ve patlama olmaması aranır.