Atık Su Analizi — ISO 5667-10 / Deşarj Parametreleri

Atık Su Analizi Nedir?

Atık su analizi, arıtma tesisi çıkışında veya alıcı ortama deşarj noktasında suyun kirlilik yükünün belirlenmesidir. Parametre listesi tesisin faaliyet koluna göre belirlenir; organik yük (KOİ, BOİ), askıda katı madde, besin maddeleri (azot, fosfor), yağ-gres, ağır metaller ve sektöre özgü kirleticiler ölçülür.

Atık Su Analizi Amacı

Amaç, deşarj edilen suyun mevzuattaki sınır değerlere uygun olduğunu göstermek ve arıtma tesisinin verimini izlemektir.

Atık Su Analizi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Endüstriyel tesis deşarj suları
Evsel atık su arıtma tesisi çıkışları
Organize sanayi bölgesi kolektör suları
Ön arıtma çıkış suları
Soğutma suyu deşarjları

Atık Su Analizi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

ÇevreKamuKimyaEnerjiTekstil

Atık Su Analizi İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 5667-1/-3 (numune alma programı ve numunelerin korunması)
TS ISO 5667-10 (atık sudan numune alma)
TS EN ISO 15705 (KOİ — küçük ölçekli kapalı tüp yöntemi)
TS EN 1899-1/-2 (BOİ tayini)
TS EN 872 (askıda katı madde)
TS EN ISO 17294-2 (ICP-MS ile element tayini)

Atık Su Analizi Koşulları

Numune tipi: Anlık veya kompozit; deşarj rejimine göre seçilir ve sonucu doğrudan etkiler
Koruma: Parametreye göre asitleme, soğutma veya karanlıkta saklama
Süre: Her parametrenin standartta tanımlı azami bekleme süresi vardır
Debi: Kirlilik yükü hesabı için deşarj debisi kaydedilmelidir

Atık Su Analizi Cihazı

Otomatik kompozit numune alma cihazı
KOİ termoreaktörü ve spektrofotometre
BOİ inkübatörü ve oksijen ölçer
ICP-MS / ICP-OES
Etüv, kül fırını ve hassas terazi

Atık Su Analizi İçin Numune Gereksinimleri

Numune alma, çevre analizlerinde toplam belirsizliğin en büyük bileşenidir. Numune kabı, koruma (asitleme, soğutma, karanlıkta saklama), doldurma biçimi ve laboratuvara ulaşma süresi standartta tanımlıdır; bunlardan biri karşılanmazsa sonuç geçerliliğini yitirir. Numune alma yetkili personel tarafından ve yazılı plana göre yapılmalıdır.
Parametre listesine göre farklı kaplarda ayrı numuneler gerekir
Numune alma noktası, tarihi, saati ve debi kaydedilmeli
Kompozit numune alınıyorsa alma aralığı ve süresi belirtilmeli

Atık Su Analizi Süresi

KOİ ve askıda katı madde gibi parametreler hızlı sonuçlanır. BOİ, yöntemin gerektirdiği inkübasyon süresi kadar bekler ve kısaltılamaz; bu süre toplam raporlama süresini belirler.

Atık Su Analizi Prosedürü

1Numune alma planı ve parametre listesi hazırlanır.
2Uygun kaplarda ve korumayla numune alınır.
3Soğuk zincirle laboratuvara ulaştırılır.
4Her parametre için ilgili standart yöntem uygulanır.
5Kalite kontrol numuneleri birlikte çalıştırılır.
6Sonuçlar mevzuat sınır değerleriyle karşılaştırılır.

Atık Su Analizi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri, tesisin faaliyet koluna göre Su Kirliliği Kontrolü mevzuatında tanımlanan deşarj sınır değerleridir; ayrıca deşarj izninde tesise özgü sınırlar bulunabilir. Uygulanacak tablo ve değerler yürürlükteki mevzuattan ve deşarj izninden teyit edilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Anlık numune ile kompozit numune sonuçları farklı anlamlar taşır: anlık numune o andaki durumu, kompozit numune ise ortalama yükü gösterir. Mevzuatın hangi numune tipini öngördüğü belirleyicidir; yanlış tipte alınan numune uygunluk değerlendirmesine esas olmaz.

Atık Su Analizi Raporu

Numune alma noktası, tarihi, saati ve numune tipi
Deşarj debisi ve varsa üretim bilgisi
Her parametre için yöntem, sonuç ve tayin sınırı
Ölçüm belirsizlikleri
Karşılaştırılan mevzuat sınır değerleri

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

2000/60/AT Su Çerçeve Direktifi
91/271/AET Kentsel Atık Su Arıtımı Direktifi
(AB) 2010/75 Endüstriyel Emisyonlar Direktifi

Çevre Analizleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Atık Su deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Çevre analizleri, su, toprak, atık, hava ve baca gazı numunelerinde kirleticilerin varlığını ve derişimini belirler. Bu ailenin çıktısı çoğunlukla bir izin, beyan ya da denetim dosyasının parçasıdır; sonuç doğrudan hukuki bir sonuç doğurur.

Bu ailede NUMUNE ALMA sonucun yarısıdır ve bu, alanı diğerlerinden ayıran en önemli özelliktir. Yanlış zamanda, yanlış kapta, yanlış koruma altında ya da yanlış noktadan alınmış bir numune, laboratuvarda ne kadar iyi analiz edilirse edilsin geçersiz bir sonuç verir. Atık suda anlık numune ile kompozit numune farklı bilgi verir; toprakta yüzey ile derinlik farklı sonuç üretir. Numune alma bu yüzden kendi standartlarına ve kendi akreditasyon kapsamına sahiptir.

Su tarafında fiziksel-kimyasal parametreler (pH, iletkenlik, bulanıklık, KOİ, BOİ, askıda katı madde), iyonlar, ağır metaller, organik kirleticiler ve mikrobiyolojik parametreler ölçülür. İçme suyu ve atık su farklı parametre setleri ve farklı limitler taşır; aynı laboratuvar yöntemi iki rejimde farklı karar üretir.

Toprak ve atıkta ağır metaller, hidrokarbonlar, PAH ve PCB bileşikleri ile LİÇ DAVRANIŞI belirlenir. Liç deneyi alanın kendine özgü bir mantığını taşır: toprakta bir kirleticinin toplam miktarı değil, suya geçebilen kısmı çevresel riski belirler. Atık sınıflandırması ve bertaraf kararı büyük ölçüde bu deneye dayanır.

Emisyon tarafında baca gazında toz, kükürt dioksit, azot oksitler, karbon monoksit, oksijen, nem ve toplam organik karbon izlenir. Ölçüm sahada, işletme koşullarında yapılır ve tesisin gerçek çalışma rejimini temsil etmesi gerekir; düşük yükte yapılan bir ölçüm tam kapasitedeki emisyonu göstermez.

Sürekli ölçüm sistemleri ayrı bir gövdedir. Büyük tesislerde emisyon sürekli izlenir ve bu sistemlerin doğruluğu periyodik olarak bağımsız ölçümlerle karşılaştırılarak doğrulanır; kalite güvence çerçevesi bunu düzenler.

Gürültü ve titreşim ölçümleri alanın çevresel etki tarafını tamamlar: çevresel gürültü haritalama, işyeri gürültü maruziyeti ve titreşim maruziyeti ölçümleri hem çevre hem iş sağlığı mevzuatına kanıt üretir.

Bu alanın yöntem grupları

Numune alma
Su, atık su, toprak, atık, baca gazı ve ortam havası için ayrı numune alma standartları; anlık, kompozit ve sürekli numune alma teknikleri.
Su fiziksel-kimyasal
pH, iletkenlik, bulanıklık, renk, askıda katı madde, KOİ, BOİ, TOK, alkalinite, azot ve fosfor türleri.
Element analizi
ICP-OES ve ICP-MS ile su, toprak ve atıkta ağır metal ve iz element tayini.
Organik kirleticiler
GC-MS ile uçucu organik bileşikler, PAH, PCB ve organoklorlu pestisitler; hidrokarbon yağ indeksi.
Baca gazı
Toz, SO2, NOx, CO, O2, nem ve toplam gaz hâlinde organik karbon ölçümleri; otomatik ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi.
Liç ve atık karakterizasyonu
Liç deneyleri ve atık sınıflandırma parametreleri; bertaraf kararının dayanağı.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Numune alma kaydı olmadan analiz sonucu tek başına kullanılamaz; alma zamanı, noktası, koşulu ve zincir kaydı raporun parçasıdır.
Toplam içerik ile liç edilebilir miktar farklı bilgi verir; atık sınıflandırmasında liç davranışı esastır.
Emisyon ölçümü tesisin temsil edici çalışma koşulunda yapılmalıdır; kısmi yükte alınan sonuç yanıltıcıdır.
İçme suyu ve atık su limitleri farklı mevzuatlarda tanımlıdır; aynı parametre iki rejimde farklı eşik taşır.
Bir noktadan alınan numune tüm alanı temsil etmez; kirlenmiş saha değerlendirmesinde ızgara temelli numune planı gerekir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Çevre izni ve deşarj limitlerine uyum
Sürekli emisyon ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi
Kirlenmiş saha değerlendirmesi ve iyileştirme kararı
Atık sınıflandırması ve bertaraf yöntemi seçimi
İşyeri maruziyet ölçümleri ve iş sağlığı yükümlülükleri

İlgili Testler

Atık Su Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Anlık numune yeterli mi?

Mevzuat ve deşarj izni belirler. Debisi ve kirlilik yükü gün içinde değişen tesislerde kompozit numune gerçek durumu daha iyi temsil eder; anlık numune ise yalnızca alındığı anı gösterir.

KOİ ile BOİ arasındaki fark ne?

KOİ kimyasal olarak oksitlenebilen tüm maddeyi, BOİ ise mikroorganizmalarca ayrıştırılabilen organik maddeyi ölçer. Aradaki oran, atık suyun biyolojik arıtmaya uygunluğu hakkında bilgi verir.