AB Batarya Tüzüğü: EV bataryalarında performans sınıfı zorunluluğu başladı
18 Ağustos 2026 itibarıyla elektrikli araç bataryalarında performans sınıfı gereklilikleri yürürlüğe girdi; 2 kWh üzeri sanayi bataryalarında karbon ayak izi beyanı da takvimde.
AB Batarya Tüzüğü, bataryayı yalnızca bir ürün olarak değil, hammaddeden geri dönüşüme kadar uzanan bir yaşam döngüsü olarak düzenler. Yükümlülükler batarya tipine göre kademeli olarak yürürlüğe girer.
Elektrikli araç bataryalarında performansa ilişkin sınıflandırma, bataryanın beyan edilen özelliklerinin ölçülebilir ve karşılaştırılabilir olmasını amaçlar. Bu, üreticinin beyanının teknik dosyada bir ölçüm zincirine dayanmasını gerektirir.
Tüzüğün diğer başlıkları — karbon ayak izi beyanı, geri dönüştürülmüş içerik ve batarya pasaportu — kendi takvimleriyle devreye girer. Bir başlığa hazırlanırken toplanan veri, çoğu zaman diğerinin de girdisidir.
Tüzük neyi değiştirdi
(AB) 2023/1542 sayılı Batarya Tüzüğü, 2006 tarihli Batarya Direktifi'nin yerini aldı ve doğrudan uygulanan bir tüzük olarak bataryanın bütün yaşam döngüsünde sürdürülebilirlik, güvenlik ve şeffaflık gereklilikleri getirdi.
Kapsam geniş: AB pazarına arz edilen bütün bataryalar — elektrikli bisiklet ve hafif ulaşım aracı (LMT) bataryaları dahil — çerçeveye giriyor. Bu, yalnızca otomotiv değil taşınabilir ve endüstriyel batarya üreticilerini de bağlıyor.
Tüzüğün mantığı tek bir tarihte her şeyin başlaması değil, kademeli bir takvim. Her yükümlülüğün kendi tarihi var ve bunlar ürün tipine göre farklılaşıyor.
Performans ve dayanıklılık verisi
18 Ağustos 2024'ten itibaren 2 kWh kapasitenin üzerindeki şarj edilebilir endüstriyel bataryalar, LMT bataryaları ve elektrikli araç bataryaları için elektrokimyasal performans ve dayanıklılık değerlerini içeren dokümantasyon zorunlu hâle geldi.
Bunun anlamı, bataryanın kataloğunda yazan değerlerin artık bir pazarlama bilgisi değil bir uygunluk belgesi bileşeni olması. Değerlerin nasıl ölçüldüğü ve hangi koşulda elde edildiği kayıt altında olmak zorunda.
Karbon ayak izinden karbon sınıfına
Tüzük, üreticinin bataryanın üretim süreci boyunca oluşan karbon ayak izini yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) yöntemiyle hesaplayıp beyan etmesini istiyor. Elektrikli araç bataryalarında karbon ayak izi beyanı yükümlülüğü 18 Şubat 2025'te zorunlu hâle geldi.
Ağustos 2026 ise bir sonraki aşamayı getiriyor: karbon ayak izi performans sınıflarına göre sınıflandırma. Beyan etmek artık yeterli değil; beyan edilen değerin bir sınıfa karşılık gelmesi ve bunun ürün üzerinde görünür olması isteniyor.
Sınıflandırma, aynı kapasitedeki iki bataryayı karbon performansına göre karşılaştırılabilir hâle getiriyor. Ticari sonucu doğrudan: alıcı artık sınıfı şartnameye yazabiliyor.
Tedarik zinciri tarafındaki iş
Karbon ayak izi hesabı üreticinin kendi tesisiyle sınırlı kalmıyor; hücre, katot malzemesi ve elektrolit gibi girdilerin verisi olmadan sonuç kurulamıyor. Bu yüzden asıl darboğaz hesap değil, tedarikçiden veri almak oluyor.
Tüzük ayrıca geri kazanılmış içerik ve batarya pasaportu gibi başlıkları da kendi takvimleriyle getiriyor. Pasaport, bugün toplanan verinin ileride tek bir dijital kayıtta birleşeceği anlamına geliyor — bugünkü kayıt düzeninin kalitesi o gün işe yarıyor.
Batarya düzeni neden ürün mevzuatının ötesine geçiyor
Batarya düzenlemesi klasik ürün mevzuatından farklı bir kapsam kurar: ürünün güvenliğiyle birlikte ömür boyu performansını, madde içeriğini, geri dönüşüm içeriğini, karbon ayak izini ve ömür sonu yönetimini birlikte düzenler.
Bu genişleme, bataryanın kendine özgü konumundan gelir: hem bir ürün bileşeni, hem bir enerji deposu, hem de kritik hammadde taşıyan bir atık akışıdır. Tek bir eksende düzenlenmesi mümkün değil.
Pratik sonuç, uygunluk dosyasının klasik teknik dosyadan daha geniş olmasıdır: deney raporlarının yanında tedarik zinciri verisi, geri dönüşüm içeriği hesabı ve karbon ayak izi beyanı da dosyaya girer.
Performans sınıfı ne söyler, ne söylemez
Performans sınıflandırması, bataryanın ömrü boyunca kapasitesini ne ölçüde koruduğunu karşılaştırılabilir bir dille ifade etmeyi amaçlar. İşlevi, alıcının farklı ürünleri aynı ölçekte karşılaştırabilmesidir.
Sınıf bir garanti değildir: gerçek kullanımdaki bozunma şarj alışkanlıklarına, sıcaklık geçmişine ve şarj hızına bağlıdır ve bunlar kullanıcıya özgüdür. Sınıf, standart bir çevrim rejimindeki davranışı temsil eder.
Beyan edilen sınıfın dayanağı deney verisidir ve bu deneyler uzun sürer: çevrim ömrü deneyleri aylara yayılır. Bu yüzden performans beyanı gerektiren bir ürün için deney planı, diğer bütün kalemlerden önce başlatılır.
Dijital batarya pasaportuna hazırlık
Düzenin en çok altyapı gerektiren bileşeni, bataryaya ilişkin bilginin dijital olarak taşınmasıdır: kimlik, bileşim, performans ve ömür verisi ürüne bağlı bir kayıt üzerinden erişilebilir olur.
Bunun hazırlığı bir yazılım işi değil, VERİ İŞİDİR: hangi verinin nerede tutulduğu, kimin güncellediği ve tedarik zincirinden gelen kalemlerin nasıl toplandığı belirlenir. Veri yoksa taşıyacak sistem de işe yaramaz.
Tedarikçi sözleşmelerine veri paylaşımı maddesinin eklenmesi bu hazırlığın en erken ve en yüksek getirili adımıdır.
Ne yapmalı?
- 1Beyan edilecek performans verisinin hangi ölçüme dayandığını netleştirin.
- 2Tedarik zincirinden veri toplama sürecinizi şimdiden kurun.
- 3Diğer başlıkların takvimini tek bir yol haritasında birleştirin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş değildir. Bir düzenlemenin sizin ürününüze nasıl uygulandığı ürünün teknik özelliklerine ve hedef pazara bağlıdır; kesin kapsam ancak ürün incelenerek belirlenir.