Έλεγχος δέουσας επιμέλειας

Ο δέων έλεγχος (due diligence) είναι η συστηματική εξέταση των κινδύνων ενός οργανισμού-στόχου πριν από συναλλαγή (εξαγορά, επένδυση, συνεργασία, δάνειο). Οι τεχνικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές, κανονιστικές και λειτουργικές διαστάσεις εξετάζονται χωριστά ή μαζί.

Στόχος είναι να φανούν, πριν την υπογραφή, οι κίνδυνοι που θα επηρεάσουν τιμή και όρους της συναλλαγής. Περιβαλλοντική υποχρέωση ή δομικό πρόβλημα που προκύπτει μετά μετατρέπεται σε κόστος που αναλαμβάνει ο αγοραστής.

• Αγοραστές σε διαδικασίες εξαγοράς και συγχώνευσης εταιρειών
• Επενδυτικά κεφάλαια και εταιρείες επιχειρηματικού κεφαλαίου
• Ιδρύματα που παρέχουν δανειοδότηση και χρηματοδότηση έργων
• Εταιρείες που πρόκειται να σχηματίσουν συνεργασία ή κοινοπραξία
• Επιχειρήσεις που αποκτούν ένα περιουσιακό στοιχείο (εγκατάσταση, γη, εξοπλισμό)

Τα κριτήρια καθορίζονται από κοινού με τον αγοραστή ανάλογα με τη φύση της συναλλαγής: τεχνικές προδιαγραφές και μηχανικά πρότυπα, περιβαλλοντική νομοθεσία, νομοθεσία ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εργασίας, πλαίσια συμμόρφωσης και πρότυπα επίδοσης του χρηματοδότη.

• Νομικό καθεστώς και εγκυρότητα αδειών, εγκρίσεων και εξουσιοδοτήσεων
• Η τεχνική κατάσταση της εγκατάστασης, του εξοπλισμού και των υποδομών
• Υπολειπόμενη ωφέλιμη ζωή και εκτίμηση απαιτούμενων επενδύσεων (κεφαλαιουχικές δαπάνες)
• Περιβαλλοντικές υποχρεώσεις: ρύπανση, απόβλητα, έδαφος και υπόγεια ύδατα
• Επίδοση υγείας και ασφάλειας στην εργασία και ιστορικό ατυχημάτων
• Κοινωνικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι εργατικού δυναμικού, εργασιακές σχέσεις
• Κίνδυνοι συμμόρφωσης: δωροδοκία, κυρώσεις, προστασία δεδομένων
• Εξαρτήσεις αλυσίδας εφοδιασμού και κίνδυνος συνέχειας
• Συμβατικές υποχρεώσεις και δυνατότητα εκχώρησης
• Ασφαλιστική κάλυψη και προηγούμενες αξιώσεις
• Εν εξελίξει ή δυνητικές διαφορές
• Το εκτιμώμενο κόστος των εντοπισμένων κινδύνων

• ISO 19011
• ISO 31000
• Οδηγός Δέουσας Επιμέλειας του ΟΟΣΑ
• ISO 14015

1. 1Καθορισμός σκοπού και εύρουςΚαθορίζεται εγγράφως σε ποια απόφαση θα τροφοδοτήσει η αξιολόγηση και ποιους τομείς θα καλύψει.
2. 2Αίτημα πληροφοριώνΚαταγράφονται και ζητούνται τα έγγραφα, αρχεία και δεδομένα προς εξέταση.
3. 3Εξέταση εγγράφων και δεδομένωνΕξετάζονται οι παρεχόμενες πληροφορίες· εντοπίζονται ασυνέπειες και κενά.
4. 4Επίσκεψη στον χώρο και συνεντεύξειςΕφόσον απαιτείται, διενεργείται επιτόπια εξέταση και συνεντεύξεις με τους αρμοδίους.
5. 5ΑνάλυσηΤα ευρήματα συγκρίνονται με το κριτήριο-στόχο ή το πλαίσιο κινδύνου· κενά και κίνδυνοι ιεραρχούνται.
6. 6ΑναφοράΕυρήματα, κίνδυνοι και συστάσεις αναφέρονται σε μορφή κατάλληλη για λήψη αποφάσεων· τα κρίσιμα ευρήματα αναδεικνύονται χωριστά.

Τα ευρήματα ιεραρχούνται βάσει επιπέδου κινδύνου και εκτιμώμενου οικονομικού αντικτύπου. Επιπλέον, για κάθε εύρημα γίνεται διάκριση ως προς το αν πρέπει να διορθωθεί πριν από τη συναλλαγή, να αντικατοπτριστεί στην τιμή ή να διασφαλιστεί μέσω συμβατικής εγγύησης.

• Σκοπός, εύρος και όρια της αξιολόγησης
• Κατάλογος εγγράφων και δεδομένων που εξετάστηκαν
• Εφαρμοζόμενα κριτήρια ή πλαίσιο αναφοράς
• Ευρήματα και κενά
• Ιεράρχηση των κινδύνων
• Συστάσεις και εκτιμώμενος φόρτος εργασίας
• Περιορισμοί πληροφόρησης και παραδοχές

Πρόκειται για υπηρεσία αξιολόγησης, όχι για έλεγχο, και δεν παράγει διαπιστευμένο πιστοποιητικό. Το αποτέλεσμα ισχύει εντός των ορίων των πληροφοριών που δόθηκαν και του εύρους που εξετάστηκε· ελλιπείς ή εσφαλμένες πληροφορίες το επηρεάζουν άμεσα. Η αξιολόγηση δεν είναι εγγύηση, εγγυοδοσία ή επενδυτική συμβουλή.

Η διαπίστευση διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του ελέγχου. Οι έλεγχοι τρίτου μέρους που στηρίζουν την πιστοποίηση συστημάτων διαχείρισης διενεργούνται κατά ISO/IEC 17021-1 και όσοι στηρίζουν την πιστοποίηση προϊόντος κατά ISO/IEC 17065· τα πεδία αυτά υπόκεινται σε διαπίστευση. Οι έλεγχοι πρώτου και δεύτερου μέρους, καθώς και όσοι διέπονται από τους κανόνες του ιδιοκτήτη ενός σχήματος (SMETA, amfori BSCI), δεν εμπίπτουν στη διαπιστευμένη πιστοποίηση· ακολουθούν το ISO 19011 και παράγουν έκθεση. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση κατά ISO/IEC 17021-1 και ISO/IEC 17065 από φορείς της συμφωνίας IAF· ποιοι έλεγχοι προσφέρονται εντός διαπιστευμένου πεδίου επιβεβαιώνεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.

• Έλεγχος ανάλυσης αποκλίσεων