LCA

Η αξιολόγηση κύκλου ζωής (LCA) είναι ο συστηματικός υπολογισμός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός προϊόντος σε όλα τα στάδια, από την εξόρυξη πρώτων υλών έως το τέλος ζωής. Το ISO 14040 ορίζει τις αρχές και το πλαίσιο, ενώ το ISO 14044 τις απαιτήσεις και τις κατευθυντήριες γραμμές. Οι μελέτες αποτυπώματος άνθρακα και νερού είναι μορφές LCA εστιασμένες σε μία μόνο κατηγορία επίπτωσης.

Ο στόχος είναι να φανεί πού συγκεντρώνεται η περιβαλλοντική επίπτωση και να κατευθυνθεί η βελτίωση στο σωστό σημείο. Το πιο πολύτιμο αποτέλεσμα της LCA συνήθως δεν είναι ο συνολικός αριθμός, αλλά η ανάλυση που δείχνει σε ποιο στάδιο προκύπτει η επίπτωση.

• Κατασκευαστές που καταρτίζουν EPD
• Ομάδες ανάπτυξης προϊόντων και οικολογικού σχεδιασμού
• Εμπορικά σήματα που θα διατυπώσουν περιβαλλοντικό ισχυρισμό
• Προμηθευτές που υποχρεούνται να επιδείξουν περιβαλλοντική επίδοση στις δημόσιες προμήθειες
• Εταιρείες που αποφασίζουν για τη συσκευασία και την επιλογή υλικών

• Στάδιο 1 — Ορισμός στόχου και πεδίου: λειτουργική μονάδα, όρια συστήματος, κατηγορίες επίπτωσης
• Στάδιο 2 — Ανάλυση απογραφής (LCI): συγκέντρωση όλων των ροών εισόδου και εξόδου
• Στάδιο 3 — Αξιολόγηση επίπτωσης (LCIA): ταξινόμηση, χαρακτηρισμός, και προαιρετική κανονικοποίηση και στάθμιση
• Στάδιο 4 — Ερμηνεία: εντοπισμός σημαντικών ζητημάτων, έλεγχος συνέπειας και πληρότητας
• Κανόνες κατανομής και τρόπος χειρισμού πολυλειτουργικών διεργασιών
• Απαιτήσεις ποιότητας δεδομένων και επιλογή βάσης δεδομένων
• Ανάλυση ευαισθησίας και αβεβαιότητας
• Κριτική επισκόπηση (υποχρεωτική για συγκριτικούς ισχυρισμούς που δημοσιοποιούνται)

• ISO 14040
• ISO 14044
• ISO 14067
• ISO 14046
• ISO 14025
• EN 15804 (δομικά προϊόντα)

• ISO 14040
• ISO 14044
• ISO 14067
• ISO 14046
• ISO 14025
• EN 15804 (δομικά προϊόντα)

1. 1Καθορισμός στόχου και πεδίουΟρίζονται ο στόχος της μελέτης, η λειτουργική μονάδα και τα όρια του συστήματος (από την κούνια στην πύλη, από την κούνια στον τάφο). Οι δύο αυτοί ορισμοί καθορίζουν άμεσα το αποτέλεσμα.
2. 2Προσδιορισμός των κανόνων κατηγορίας προϊόντοςΌπου υπάρχει εφαρμοστέος PCR ή κλαδικός κανόνας, λαμβάνεται ως βάση· η συγκρισιμότητα είναι δυνατή μόνο με τους ίδιους κανόνες.
3. 3Ανάλυση απογραφήςΣυλλέγονται οι ροές εισόδου και εξόδου σε όλο τον κύκλο ζωής: ενέργεια, πρώτες ύλες, μεταφορά, απόβλητα και εκπομπές. Εφαρμόζονται απαιτήσεις ποιότητας δεδομένων.
4. 4Αποφάσεις καταμερισμού και μοντελοποίησηςΣε διεργασίες πολλαπλών εκροών καθορίζονται, με αιτιολόγηση, η μέθοδος καταμερισμού, η προσέγγιση ανακύκλωσης και η αντιμετώπιση του βιογενούς άνθρακα.
5. 5Εκτίμηση επιπτώσεωνΤα δεδομένα απογραφής υπολογίζονται κατά τις επιλεγμένες κατηγορίες επίπτωσης: δυναμικό υπερθέρμανσης για το αποτύπωμα άνθρακα, δείκτες ανά λεκάνη για το αποτύπωμα νερού.
6. 6Ερμηνεία και ανάλυση ευαισθησίαςΤα αποτελέσματα ερμηνεύονται μαζί με ανάλυση αβεβαιότητας και ευαισθησίας, δείχνοντας πόσο μεταβάλλει το αποτέλεσμα κάθε παραδοχή.
7. 7Κριτική ανασκόπηση ή επαλήθευσηΕφόσον το αποτέλεσμα δημοσιοποιηθεί, διενεργείται ανεξάρτητη κριτική ανασκόπηση· για EPD το βήμα αυτό είναι υποχρεωτικό.

Στην ΑΚΖ, η διασφάλιση παρέχεται μέσω ανεξάρτητης ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ. Το ISO 14044 απαιτεί κριτική επισκόπηση όταν το αποτέλεσμα θα δημοσιοποιηθεί, ιδίως όταν θα διατυπωθεί συγκριτικός ισχυρισμός· σε συγκριτικούς ισχυρισμούς, η επισκόπηση αναμένεται να διενεργείται από ομάδα εμπειρογνωμόνων. Το βήμα αυτό δεν είναι υποχρεωτικό για μελέτες εσωτερικής χρήσης, αλλά αυξάνει σημαντικά την αξιοπιστία του αποτελέσματος.

• Στοιχεία του φορέα εκπόνησης της μελέτης και του αξιολογητή
• Στόχος, λειτουργική μονάδα και όρια συστήματος
• Εφαρμοζόμενο πρότυπο και, εφόσον υπάρχουν, κανόνες κατηγορίας προϊόντος
• Πηγές δεδομένων, ποιότητα δεδομένων και έτος αναφοράς
• Μέθοδος καταμερισμού και παραδοχές μοντελοποίησης
• Αποτελέσματα εκτίμησης επιπτώσεων
• Ανάλυση αβεβαιότητας και ευαισθησίας
• Δήλωση κριτικής ανασκόπησης, εφόσον έγινε

Το αποτέλεσμα αποτυπώματος εξαρτάται από τη λειτουργική μονάδα και τα όρια συστήματος που ορίστηκαν· αν αλλάξουν οι ορισμοί, αλλάζει και το αποτέλεσμα. Δύο μελέτες με διαφορετικά όρια συστήματος ή κανόνες κατηγορίας δεν συγκρίνονται. Το αποτέλεσμα δεν είναι δήλωση συμμόρφωσης: χαμηλή ή υψηλή τιμή δεν δείχνει αν το προϊόν συμμορφώνεται με τη νομοθεσία.

Οι δραστηριότητες επαλήθευσης και επικύρωσης αερίων θερμοκηπίου διαπιστεύονται κατά ISO 14065· η ίδια η επαλήθευση διενεργείται κατά ISO 14064-3 και η επάρκεια του προσωπικού ορίζεται από το ISO 14066. Αντίθετα, οι αναθέσεις διασφάλισης διέπονται από πρότυπα όπως το ISAE 3000 και δεν εμπίπτουν στη διαπιστευμένη πιστοποίηση. Και στα δύο πλαίσια ο κανόνας αμεροληψίας είναι καθοριστικός: όποιος εκτελεί τον υπολογισμό δεν μπορεί να τον επαληθεύσει. Η EUROLAB διαθέτει διεθνώς αναγνωρισμένη διαπίστευση από φορείς των συμφωνιών ILAC και IAF· ποιες επαληθεύσεις προσφέρονται εντός διαπιστευμένου πεδίου επιβεβαιώνεται εγγράφως στο στάδιο της προσφοράς.

• Ανθρακικό αποτύπωμα προϊόντος
• Υδατικό αποτύπωμα
• EPD